اسطقس

اسطقس. [ اُ طُ ق ُس س / اِ طُ ق ِ ] ( معرب، اِ ) ( از یونانی اوستوقس، عنصر ) ماده. مایه. ماده از هر چیزی. ( مؤید الفضلاء ). اصل هر شی:
حبر اکرم هم اسطقس کرم
نیر اعظم آیت دادار.خاقانی. || ماده. هیولی. || عنصر. ( غیاث ). آخشیج. عبارة عن احدی اربعة طبایع. ( تعریفات جرجانی ). بلغت رومی هر یک از چهار عنصر باشد که یکی از آن آتش است و دیگری آب و دیگری هوا و دیگری خاک. ( برهان ). رومیان یکی از چهار طبع را گویند. ( موید الفضلاء ). اسطقس کلمه ای است یونانی، و معنی آن اصل هر چیز باشد. و عناصر اربعه را هم که عبارت از آب و خاک و هوا و آتش باشد به اسطقسات تعبیر کنند، زیراعناصر اربعه اصل آفرینش مرکبات که حیوانات و نباتات و معادن است باشند. کذا فی تعریفات السید الجرجانی.( کشاف اصطلاحات الفنون ). هر بسیطی که مرکب از آن ترکیب شود، چون سنگ و گل و آجر و چوب که قصر از آن مرکب شده و حروف که کلام از آن ترکیب یافته و واحد که عدداز آن مرکب گردیده است. و آنرا رکن گویند. و اسطقسات اربعه آتش و هوا و آب و خاک باشد و این چهار را عناصر نیز گویند. ج، اسطقسات:
فنا هست اسطقس را نزد تو
و یا خود مر او را همیشه بقاست.ناصرخسرو.|| در تداول عوام، اسطقسش درست بودن؛ محکم، استوار، قوی، سالم و تندرست بودن.

(اُ طُ قُ ) [ ع. ] ( اِ. ) ۱ - این کلمه در اصل یونانی است به معنی م اده و اصل هر چیزی، عناصر چ ه ارگانه: آب، خاک، باد و آتش. ۲ - استخوان بندی هر چیز. ج. اسطقسات.

۱. اصل هر چیز، ماده، مایه.
۲. هریک از عناصر چهارگانه (آب، خاک، باد، و آتش ).

ماخوذازیونانی، اصل، ماده، مایه، اصل هرچیز، عنصر، هریک ازعناصرچهارگانه( آب، خاک، باد، آتشاسطقسات جمع
( اسم ) ۱ - مایه ماده اصل هر چیز ماد. نخستین در آفرینش هیولی. ۲ - عنصرهای چهارگانه: آب و خاک و باد و آتش. ۳ - استخوان بندی هر چیز آنچه مای. قوام و دوام چیزهاست. جمع: اسطقسات.

اُسْطُقُس
رجوع شود به:عنصر (حکمت قدیم)

این کلمه در اصل یونانی است به معنی م اده و اصل هر چیزی، عناصر چ ه ارگانه: آب، خاک، باد و آتش.
استخوان بندی هر چیز.
اسطقسات.

💡 چون بمردن وارهد از شش جهات هم از این چار اسطقس بی ثبات

💡 چو اثیریم به طوف سر کوی اسطقسی چو زمانیم به گرد در معرفت چو آنی

💡 نیای من همه بحثش به صدر صفهٔ علم ز شش‌جهات وچهار اسطقس وهفت‌حجاب

💡 خورده پیش از هستی چار اسطقس آب حیوان از لبم روح القدس