تحت‌الحمایگی

{protectorate} [علوم سیاسی و روابط بین الملل] وضعیت یک دولت غالباً ضعیف در تعامل با دولتی قدرتمند در عرصۀ بین المللی که در چارچوب یک موافقت نامۀ بین المللی اختیار تصمیم گیری آن دولت در امور سیاست خارجی و امنیتی به دولتی قدرتمند واگذار شده است

تحت الحِمایِگی (protectorate)
در گذشته در قوانین بین الملل، چنان که کشور کوچکی تحت کنترل مستقیم یا غیرمستقیم کشوری بزرگ تر قرار می گرفت تحت الحمایگی خوانده می شد. معادل این اصطلاح در قرن ۲۰ سرزمین تحت قیمومتبود. کشورهای تحت الحمایۀ بریتانیا سرزمین هایی بودند که کشور حمایت کننده مسئولیت امور خارجی و دفاعی آن ها را برعهده داشت. این تحت الحمایه ها معمولاً به منزلۀ ابزاری برای اِعمال کنترل یا نفوذ بر سرزمین های خاصی بودند که کشور حمایت کننده در آن ها منافع عمدۀ مالی، تجاری، و نظایر آن را داشت. قدرت و نهادهای مردم بومی معمولاً منطبق با سیاست «حکومت غیرمستقیم» کشور حمایت کننده حفظ می شد. در واقع، با بسیاری از کشورهای تحت الحمایه در نهایت مانند مستعمرات رفتار می شد. این کشورها را باید از کشورهایی که تحت ادارۀ انگلستان بودند و نظارت کمتری بر آن ها اِعمال می شد، متمایز دانست. کشورهای تحت الحمایۀ سابق بریتانیا عبارت بودند از عدن، زنگبار، نیجریه، نیاسالند، رودزیای شمالی (زیمبابوه)، و اوگاندا. در کشورهای تحت الحمایۀ بریتانیا ساکنان بومی تبعۀ انگلستان نبودند، بلکه چنانچه به تابعیت کشوری مستقل در نمی آمدند، افراد تحت حمایت انگلستان محسوب می شدند.

وضعیت یک دولت غالباً ضعیف در تعامل با دولتی قدرتمند در عرصۀ بین‌المللی که در چارچوب یک موافقت‌نامۀ بین‌المللی اختیار تصمیم‌گیری آن دولت در امور سیاست خارجی و امنیتی به دولتی قدرتمند واگذار شده است.

💡 تا سال ۱۹۱۱، پادشاهان موناکو حاکم مطلق بودند. در سال ۱۹۱۰، شورشی به وقوع پیوست که به انقلاب مونگاسک معروف شد. در نتیجه، قانون اساسی در سال ۱۹۱۱ تصویب شد. در ژوئیه ۱۹۱۸، معاهده‌ای امضا شد که تحت‌الحمایگی موناکو را به فرانسه می‌بخشید. این معاهده، بخشی از معاهده ورسای، همچنین مقرر می‌داشت که موناکو از سیاست‌های نظامی، سیاسی و اقتصادی فرانسه پیروی کند.

💡 آبخازها در سال ۱۸۱۰ میلادی تحت‌الحمایگی دولت روسیه را پذیرفتند. در سال ۱۸۶۶ میلادی آبخازها علیه دولت روسیه سر به شورش برداشتند و گروه کثیری از آنان که اغلب مسلمان بودند، به ترکیه مهاجرت کردند. پس از جنگ روسیه و عثمانی در سال‌های ۱۸۷۸–۱۸۷۷ میلادی (۱۲۹۵–۱۲۹۴ هجری) بار دیگر گروهی از آبخازها به شبه جزیره آناتولی مهاجرت کردند. سال ۱۹۲۱ میلادی حکومت شوروی در آبخاز مستقر شد و این سرزمین در فوریهٔ ۱۹۲۲ به صورت بخشی از سرزمین اتحاد جماهیر شوروی درآمد.