بادهای بسامان

{trade winds} [علوم جَوّ] سامانۀ باد، در بخش وسیعی از مدارگان، که از پرفشارهای (highs ) جنب حارّه ای به سوی ناوۀ استوایی می وزد متـ. بسامان ها trades

بادهای بسامان یا بادهای بازرگانی ( به انگلیسی: Trade winds ) یا بادهای آلیزه ( به فرانسوی: Alizé ) بادهایی هستند که از مناطق نیمه استوایی پرفشار به سوی مناطق استوایی کم فشار می وزند و بادهای غالب در مناطق گرمسیری استوایی هستند. این بادها در نیم کره های شمالی و جنوبی به ترتیب از شمال شرقی به جنوب غربی و از جنوب شرقی به شمال غربی در حال وزش هستند.
این بادها در بین منطقه پرفشار جنب حاره و همگرایی میان حاره ای در بخش اعظمی از این مناطق در تمام طول سال می وزند و با ثبات ترین بادهای کره زمین به شمار می روند. در نیم کره جنوبی به علت مداومت فشار زیاد جنب حاره، بادهای بسامان به طور منظم وزیده و طوقه ای را تشکیل می دهند. از این رو بسامان ها سطحی در نیم کره شمالی حالات منظم تر و قوی تری دارند.
وسعت نفوذ کمربند بسامان ها در نیم کره شمالی در حدود ۲۵۰۰ کیلومتر و در نیم کره جنوبی در حدود ۳۰۰۰ کیلومتر است. در سطح فوقانی کمربند گرمسیری در حدود ۱۰ کیلومتری از سطح زمین، بادهایی با جهت مخالف بادهای بسامان می خورند، که آنها را غرب وزان می گویند.

سامانۀ باد، در بخش وسیعی از مدارگان، که از پرفشارهای (highs) جنب حارّه‌ای به سوی ناوۀ استوایی می‏وزد

💡 از دو کمربند پرفشار جنب‌حاره‌ای، شیب اختلاف فشار به طرف استواست، که به سمت چاله کم‌فشار استوایی هدایت می‌شود. بر پایه این الگو، هوایی که از پرفشار به کم‌فشار حرکت می‌کند به وسیله اثر کریولیس منحرف می‌شود. در نتیجه بادهای بسامان به وجود می‌آیند که از آن‌ها در تحت عنوان بادهای بسامان شمال خاوری و بادهای بسامان جنوب خاوری یاد می‌شود. این بادها، بادهای بسیار پایدار و مداومی هستند که خيلي کم انحراف حاصل می‌کنند. بادهای بسامان در محلی نزدیک استوا همگرا می‌شوند. برخورد بادهای بسامان با یکدیگر در منطقه باریکی صورت می‌گیرد که منطقه همگرایی درون‌حاره‌ای نامیده می‌شود. بادهای همگرا مستلزم صعود هوا هستند تا حجم هوای تازه‌واردی را فراهم سازند.