التمهید فی علم التجوید

[ویکی نور] التمهید فی علم التجوید تألیف شمس الدین محمد بن الجزری
کتاب پیرامون یکی از موضوعات مهم علوم قرآنی یعنی مسالۀ علم تجوید و کیفیت قرائت قرآن، نوشته شده است.
مؤلف که از دانشمندان و قرآن پژوهان قرن نهم هجری و دارای تألیفات متعددی می باشد، در این کتاب، مسالۀ قرائت قرآن و علم تجوید را از زوایای مختلف بحث نموده، وی مطالب کتاب را در ده باب بیان نموده است در باب اول کیفیت قرائت قرآن توسط قاریان زمان خود را مورد بررسی قرار می دهد و از برخی از آنها انتقاد می نماید آنگاه در باب دوم علم تجوید را تعریف و در بقیۀ ابواب موضوعات مربوط به آن همچون:اصول قرائت ها، لحن، مخارج حروف و...را بررسی می نماید با توجه به تسلط مؤلف به موضوعات مربوط به علم تجوید مباحث مطرح شده در این کتاب گسترده، عمیق و علمی می باشد.
به گونه ای که بعد از ایشان، مطالب آن مورد استفاده قرآن پژوهان بسیاری قرار گرفته است.و این قابلیت و ارزش را دارد که برای آن شرح نوشته، تا مورد استفاده همگان قرار گیرد
کتاب دارای ده باب است که هر بابی خود دارای چند فصل است که مجموعا 24 فصل را تشکیل می دهد و فهرست مطالب آن به قرار زیر است.
[ویکی فقه] التمهید فی علم التجوید (کتاب). نام کتاب: التمهید فی علم التجوید مؤلف: شمس الدین محمد بن الجزری کتاب پیرامون یکی از موضوعات مهم علوم قرآنی یعنی مساله علم تجوید و کیفیت قرائت قرآن، نوشته شده است.
مؤلف که از دانشمندان و قرآن پژوهان قرن نهم هجری و دارای تالیفات متعددی می باشد، در این کتاب، مساله قرائت قرآن و علم تجوید را از زوایای مختلف بحث نموده، وی مطالب کتاب را در ده باب بیان نموده است در باب اول کیفیت قرائت قرآن توسط قاریان زمان خود را مورد بررسی قرار می دهد و از برخی از آنها انتقاد می نماید آنگاه در باب دوم علم تجوید را تعریف و در بقیه ابواب موضوعات مربوط به آن همچون: اصول قرائت ها، لحن، مخارج حروف و... را بررسی می نماید با توجه به تسلط مؤلف به موضوعات مربوط به علم تجوید مباحث مطرح شده در این کتاب گسترده، عمیق و علمی می باشد. به گونه ای که بعد از ایشان، مطالب آن مورد استفاده قرآن پژوهان بسیاری قرار گرفته است. و این قابلیت و ارزش را دارد که برای آن شرح نوشته، تا مورد استفاده همگان قرار گیرد
ساختار کتاب
کتاب دارای ده باب است که هر بابی خود دارای چند فصل است که مجموعا ۲۴ فصل را تشکیل می دهد و فهرست مطالب آن به قرار زیر است. باب اول: درباره قرائت قاریان در زمان ابن جزری باب دوم: درباره معنای تجوید شامل: فصل اول: تعریف: تجوید، تحقیق، ترتیل فصل دوم: معنای آیه شریفه: و رتل القرآن ترتیلافصل سوم: تفاوت میان تحقیق و ترتیل فصل چهارم: درباره کیفیت تلاوت قرآن فصل پنجم: قرائت قاریان مشهور. باب سوم: اصول قرائت ها. باب چهارم: معنای لحن و اقسام آن. باب پنجم: درباره انواع الف های وصل و قطع. باب ششم: بحث پیرامون حرکات و حروف. باب هفتم: در بیان القاب حروف و علت آنها. باب هشتم: مخارج حروف. باب نهم: احکام نون ساکن و تنوین باب دهم: وقف و ابتدا.
ویژگی ها
۱- هر موضوعی را که مطرح می کنند در ابتدا عناوین اصلی آن را از نظر لغت و اصطلاح معنا می کند ۲- برای توضیح مباحث از آیات فراوانی استفاده می کند ۳- مباحث کتاب را به گونه ایی ارائه نموده که مطالب دارای سیر منطقی می باشند ۴- باب دوم: فصل پنجم: در این فصل ویژگیهای قرائت هر کدام از قاریان مشهور را به اختصار بیان می کند مثلا درباره قرائت ابن کثیر می گوید: حسنة مجهورة... ۵- باب چهارم: در این باب، ابتدا واژه «لحن» را معنا، آنگاه اقسام آن را توضیح می دهد ۶- باب هفتم: در این باب پیرامون القاب هر کدام از حروف بحث نموده، علت نامگذاری آنها را توضیح می دهد ۷- باب هشتم: در این باب مخارج هر کدام از حروف را به صورت جداگانه توضیح می دهد.
نسخه شناسی
...