کلمهی «طرمطراق» به ابوعبدالله محمد بن ابیبکر جرجانی اشاره دارد، که شاعری ظریف و فاضل از اعیان و بزرگان منطقه عُمال بخارا بوده است. این نام به عنوان لقب یا تخلص ادبی او به کار رفته و در منابع تاریخی و ادبی، از جمله ترجمه احوال هرثمی، ذکر شده است. طرمطراق علاوه بر شهرت به شعر و ادب، نشاندهنده جایگاه اجتماعی و فرهنگی او در جامعه بخارا بوده است. در معنای کلی، «طرمطراق» به شخصیتی ادبی و شاعر اشاره دارد که در قرون گذشته در منطقه خراسان یا خراسان بزرگ زندگی میکرده و آثار ادبی او ثبت و یاد شدهاند.
طرمطراق
لغت نامه دهخدا
طرمطراق. [ ] ( اِخ ) ابوعبداﷲ محمدبن ابی بکر جرجانی، ملقب به طرمطراق. نویسنده و شاعری ظریف و فاضلی از اعیان عمال بخارا است و نام وی در ضمن ترجمه احوال هرثمی گذشت.
سیدابوجعفر موسوی این شعر را که ابوعبداﷲ در نزد وی انشاء کرده است برای او روایت کرده است:
نصیبنا من طول آمالنا
تعسف فی خدمة دائبة
و حاصل الذل بلاطائل
و الشأن فی منظر العاقبة.
و این ابیات از اشعار ظریف و ملیح وی درباره پسری از فرزندان موالی بخاراست که شاعر به عشق وی گرفتار بوده است:
انا و الصبر فقد بشرنی
نائب المسک بصفحات العتیق
سنة اخری و قد اخرجنی
شعر خدیک من العقد الوثیق.
و ابوسعد نصربن یعقوب این ابیات را از قصیده وی در وصف خرگاه برای من انشاد کرده است:
کأنه سحب من فضة ضربت
و زینت بدنانیر مفاصله
ان قر لیل کفی النیران ساکنه
او جاد غیث فلن یغشاه هاطله
لاتحذر الهدم فیه حین تنزله
اذا توالت علی بیت زلازله.( یتیمةالدهر ثعالبی ج 4 ص 78 ).و رجوع به ص 61 همان جلد شود.