تساقط کلی

ریزش همگانی

رویش

[ویکی فقه] تساقط کلی به ترک عمل به تمام مدلول هر دو دلیل متعارضِ متعادل اطلاق می شود.
تساقط کلی، مقابل تساقط جزئی بوده و مراد از آن، نادیده گرفتن حجیت دو دلیل متعارض، به طور مطلق (حتی حجیت مشترک آن دو بر نفی ثالث) است؛ برای مثال، حدیثی می گوید: نماز جمعه واجب است، که لازمه آن مستحب نبودن نماز جمعه است، و حدیث دیگر می گوید: نماز جمعه حرام است، که لازمه آن مستحب نبودن نماز جمعه است؛ در این جا این دو حدیث در وجوب و حرمت با هم تعارض کرده و در نتیجه، ساقط می شوند و افزون بر آن، حجیت آن دو دلیل، در نفی استحباب هم ساقط می شود؛ به این گونه تساقط، تساقط کلی گفته می شود؛ یعنی هم مدلول مختص و هم مدلول مشترک دو دلیل نادیده گرفته می شود.