کلمهی «کدانه» در فارسی به معنای ناکسی، فرومایگی، حقارت و ذلت است. این واژه در متون و لغتنامههای قدیمی به کار رفته و برای توصیف شخصیت یا رفتار ناپسند انسانی استفاده میشود. «کدانه» بیانگر ضعف شخصیت، ناتوانی در انجام کارهای شایسته و زشتی رفتاری است که سبب خوار و خفیف شدن فرد میشود. در ادبیات فارسی کلاسیک، این واژه برای مذمت افراد پست، ناتوان یا بیعزت به کار میرود و بار معنایی منفی دارد. همچنین «کدانه» میتواند به زشتی ظاهری یا اخلاقی اشاره داشته باشد و نشاندهنده ناپسندی یا ناخوشایندی در رفتار و کردار باشد. این واژه با اصطلاحاتی مانند فرومایه، ذلیل، پست و ناتوان هممعنی است و کاربرد آن در مکالمات روزمره امروزی کمتر رایج است و بیشتر در متون ادبی و تاریخی دیده میشود. در متون فلسفی و اخلاقی نیز «کدانه» برای بیان ضعف و نقص در شخصیت انسانی مورد استفاده قرار گرفته است.
کدانه
لغت نامه دهخدا
( کدانة ) کدانة. [ ک َ ن َ ] ( ع اِمص ) ناکسی و فرومایگی. ( منتهی الارب ) ( آنندراج ) ( ناظم الاطباء ). حقارت. ذلت. یقال ما ابین الکدانة فیه. ( ناظم الاطباء ). زشتی. هجنة. ( از اقرب الموارد ).
