نهاکما
واژه «نَهاکُما» یک فعل عربی قرآنی است که از ریشه «نَهْی» گرفته شده و به معنای «شما دو نفر را منع کرد» یا «بازداشت» به کار میرود و معمولاً در قالب گفتار خطاب به دو نفر (مثنی مخاطب) استفاده میشود. این واژه از دو بخش تشکیل شده است که بخش «نَها» به معنای منع کردن یا نهی نمودن در گذشته است و بخش «کُما» ضمیر متصل دوم شخص مثنی است که به «شما دو نفر» اشاره دارد. در ساختارهای قرآنی، این فعل برای بیان مفهوم منع و هشدار به کار رفته و نقش مهمی در انتقال معنای نهی الهی یا القائات نادرست دارد. یکی از نمونههای معروف کاربرد این عبارت در داستان حضرت آدم و حوا در قرآن کریم دیده میشود که شیطان برای فریب دادن آنها سخن میگوید. در آیه مربوطه از سوره اعراف آمده است: «مَا نَهَاکُمَا رَبُّکُمَا عَنْ هَٰذِهِ الشَّجَرَةِ...» که ترجمه آن چنین است: «پروردگارتان شما دو نفر را از این درخت منع نکرد». این جمله نمونهای روشن از کاربرد «نهاکما» در بافت قرآنی است که در آن معنای نهی به شکل انکار یا فریب بیان میشود. در این آیه، شیطان با استفاده از این عبارت تلاش میکند فرمان الهی را بیاعتبار جلوه دهد. از نظر زبانی، این فعل نشاندهنده ساختار دقیق و منظم زبان عربی در بیان خطابهای دوگانه است. همچنین این واژه در متون تفسیری به عنوان نمونهای از گفتار فریبکارانه شیطان مورد تحلیل قرار گرفته است. به طور کلی، «نهاکما» به معنای «شما دو نفر را منع کرد» است و در قرآن کریم برای بیان نهی و یا نقل گفتار در داستانهای عبرتآموز به کار رفته است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی الکتاب] معنی مَا نَهَاکُمَا: شما دو نفر را منع نکرد-شما دو نفر را نهی نکرد
ریشه کلمه:
کما (۵۷ بار)نهی (۵۶ بار)