مثکال

«مثکال» واژه‌ای عربی در زبان فارسی است که به زنی گفته می‌شود که فرزند خود را گم کرده یا فرزندان زیادی را از دست داده است. این واژه در متون قدیمی بیشتر برای بیان اندوه و درد مادران از دست دادن فرزند به کار رفته است. از نظر معنایی، «مثکال» اشاره به مادری دارد که با فقدان یا گم‌شدن فرزند روبه‌رو شده است. جمع این واژه «مثاکیل» است و گاهی در ادبیات برای توصیف گروهی از زنان داغدیده به کار رفته است. در منابع مختلف، «مثکال» معادل زن بسیار فرزندگم کرده نیز ذکر شده است که بر شدت تجربه تأکید دارد. این واژه از نظر دستوری صفت یا اسم محسوب می‌شود و حالت یا ویژگی شخص را بیان می‌کند. در متون ادبی، «مثکال» اغلب برای ایجاد تصویر احساسی از اندوه مادران استفاده شده است. معنای مجازی آن گاهی به هر کسی که تجربه فقدان یا زیان شدید داشته باشد، تعمیم یافته است.

لغت نامه دهخدا

مثکال. [ م ِ ] ( ع ص ) زن گم کرده فرزند. ج، مثاکیل. ( منتهی الارب ). مادر گم کرده فرزند. ( ناظم الاطباء ). زن بسیار فرزندگم کرده. ج، مثاکیل. ( ازاقرب الموارد ). و رجوع به مُثکِل و مَثکَلَة شود.