کلمهی «قورلتان» واژهای مغولی است که در زبان فارسی تاریخی و متون خوارزم به معنای مجمع یا اجتماع عظیم برای مشورت و تصمیمگیری آمده است. این واژه از «قوریلتای» گرفته شده و نشاندهندهی گردهمایی بزرگان، شاهزادگان و ارکان مملکت برای بحث و بررسی امور مهم بوده است. «قوریلتای» معمولاً زمانی تشکیل میشد که قرار بود یکی از اعضای خاندان سلطنتی به سلطنت برسد یا تصمیم مهمی دربارهی کشور اتخاذ شود. در این شوراها، همه اعضای برجسته و صاحب منصب با یکدیگر مشورت و گفتگو میکردند تا به تصمیمی جمعی و مشروع دست یابند. این مفهوم مشابه آن چیزی است که در تاریخ مغولها و خوارزم با عنوان شورای بزرگ یا انجمن امرای مغول شناخته میشد و اهمیت آن در تثبیت قدرت و مشروعیت سیاسی بود. از نظر معنایی، قورلتان نشاندهندهی جمعی از افراد صاحب نظر و صاحب منصب برای تصمیمگیری کلان است و جنبهی سیاسی، اجتماعی و مشورتی دارد. این واژه در متون تاریخی فارسی بهویژه در تواریخ خوارزم و منابع مربوط به دوران مغول دیده میشود. همچنین کاربرد آن محدود به مسائل کلان حکومتی و سلطنتی بوده و شامل امور روزمره یا محلی نمیشده است.
قورلتان
لغت نامه دهخدا
قورلتان. [ ل َ ]( مغولی، اِ ) به زبان اهالی خوارزم شورا و کنکاش و مشورت با هم. ( ناظم الاطباء ). رجوع به قوریلتای شود.