قاضی دعویدار

«قاضی دعویدار» به قاضی رکن‌الدین دعویدار قمی اشاره دارد، فقیه شیعه و شاعر برجسته‌ای که در قرن ششم و هفتم هجری زندگی می‌کرد. او در سال ۵۴۰ هجری قمری در شهر قم به دنیا آمد و در همان‌جا پرورش یافت و تحصیلات دینی و فقهی خود را در این شهر گذراند. خاندان او، خاندان دعویدار قمی، از خانواده‌های بزرگ و معتبر شیعه به شمار می‌رفت و به دانش، زهد، تقوی و پیشه قضاوت معروف بودند. رکن‌الدین منصب قضاوت را در همان شهر عهده‌دار شد و همزمان به سرودن شعر پرداخت و در مدح بزرگان دین و حکام زمان خود مشهور شد. او به دلیل تسلط بر هر دو زبان عربی و فارسی، به «ذواللسانین» معروف گردید و بخش اعظم اشعارش تحت تأثیر فرهنگ و شعر عربی سروده شده است. تخلص شعری او «داعی» به معنای انگیزه بود و دیوانش شامل اشعار فارسی و عربی است که در آن‌ها قصاید مدح و ستایش بزرگان دینی و حکام دیده می‌شود. دیوان رکن‌الدین دعویدار به فرمان حاکم زمانه، عزالدین یحیی، گردآوری شده و بخش عمده‌ای از آن به قصاید عربی اختصاص دارد. ویژگی بارز شعر او تقلید از سبک شاعران پیشگام فارسی و عربی است، به‌طوری که نوآوری در برخی اشعارش کمتر دیده می‌شود، اما مهارت فنی و تسلط زبانی او برجسته است. رکن‌الدین دعویدار در دربار ممدوحان مقام امیرالشعرایی یافت و به عنوان شاعری حکیم و صاحب جایگاه ادبی والا شناخته شد. او در حدود سال‌های ۶۰۷ تا ۶۱۰ هجری قمری وفات یافت و میراث ادبی او شامل دیوان فارسی و عربی، نمونه‌ای برجسته از شعر مدح و عرفانی آن دوره به شمار می‌آید، که جایگاه خاندان دعویدار و علم و فضل او را نشان می‌دهد.