سگنجبین یا سکنجبین یکی از نوشیدنیهای سنتی و قدیمی در فرهنگ ایرانی است که از ترکیب سرکه و انگبین یا همان شیرینکنندههایی مانند عسل، قند یا شکر تهیه میشود و به صورت شربت مصرف میگردد. این واژه در اصل از ترکیب «سِک» به معنای سرکه و «انگبین» به معنای شهد و شیرینی گرفته شده است. در گذشته برای تهیه این شربت بیشتر از عسل طبیعی استفاده میشد، اما در دوران جدید به دلیل دسترسی آسانتر، شکر جایگزین آن شده است. در فرآیند تهیه، معمولاً سرکه با ماده شیرینکننده جوشانده میشود تا طعمی متعادل میان ترشی و شیرینی ایجاد گردد. گاهی نیز برای خوشطعم شدن و ایجاد رایحه بهتر، برگهای نعناع به آن اضافه میشود که عطر و طعم خاصی به نوشیدنی میدهد. از نظر طب سنتی، این شربت دارای طبعی معتدل یا متمایل به گرم دانسته میشود و به همین دلیل در برخی موارد برای تعدیل مزاج استفاده میگردد. در فرهنگ تغذیهای قدیم، سکنجبین را همراه با خوراکیهای سردمزاج مانند کاهو مصرف میکردند تا تعادل مزاجی برقرار شود. همچنین در برخی منابع قدیمی آمده است که این نوشیدنی برای رفع عطش و کمک به هضم غذا نیز کاربرد داشته است. سکنجبین علاوه بر ارزش غذایی، جایگاه فرهنگی نیز دارد و در سفرههای سنتی ایرانی بهویژه در فصل تابستان بسیار رایج بوده است. به طور کلی، این نوشیدنی ترکیبی از طعم، طب سنتی و فرهنگ غذایی ایرانی را در خود جمع کرده است.
سگنجبین
لغت نامه دهخدا
سگنجبین. [ س َ گ َ ج َ ] ( اِ مرکب ) سکنجبین. ( ناظم الاطباء ). رجوع به همین کلمه شود.