واژه «رودینه» در منابع تاریخی و جغرافیایی قدیم به ویژه در کتاب «حدودالعالم» که در سال ۳۷۲ هجری قمری تألیف شده، آمده است، اما معنای دقیق آن روشن نیست و در هیچ فرهنگ لغتی دیگر ثبت نشده است. این کلمه در متنهای کتاب همراه با دیگر کالاها، محصولات و اجناس محلی ذکر شده، مانند رنگ قرمز، شلوار، جامههای صوف، پنبه، ماهی، انگبین و موم، و به نظر میرسد که اشاره به چیزی بوده که از مناطق آذرباذگان، ارمینیه و اران تولید یا صادر میشده است. از آنجا که «رودینه» در کنار کالاهای متنوع آمده و نوع یا تعداد مشخصی ذکر نشده، نمیتوان معنای دقیق آن را به طور قطعی تعیین کرد. برخی پژوهشگران احتمال دادهاند که ممکن است «رودینه» به انواع زهها، ابزارهای موسیقی با ردیف زهی یا «رودسازها» اشاره داشته باشد، ولی این تنها حدس است و هیچ منبع معتبر دیگری برای تأیید آن وجود ندارد. همچنین ممکن است این واژه معنای کاملاً متفاوتی داشته باشد که با هیچ یک از این حدسها مطابقت نداشته باشد، زیرا زمینه متن، تنوع کالاها و اسلوب فهرستبندی آن، باعث شده تفسیر دقیق مشکل شود. با این حال، ذکر آن در کنار کالاهای ارزشمند و محصولات محلی نشان میدهد که «رودینه» چیزی با اهمیت اقتصادی یا فرهنگی برای مردم آن مناطق بوده است. فقدان شواهد بیشتر، پژوهشگران را مجبور کرده است تا این واژه را در حد احتمال و فرضیه باقی بگذارند و به طور کامل نتوانند معنای آن را تعیین کنند.
رودینه
لغت نامه دهخدا
رودینه. [ ن َ / ن ِ ] ( اِ ) مؤلف لغت نامه نویسد: این کلمه را در هیچ یک از فرهنگها تاکنون نیافته ام، تنها در کتاب حدودالعالم مؤلف بسال 372 هَ. ق. در دوجای این لفظ دیده میشود: «و از وی [ از موقان ] رودینه خیزد» و نیز در شرح ناحیت آذرباذگان و ارمینیه و اران می نویسد: و از وی [ یعنی از سه ناحیت مزبور ] رنگ قرمز خیزد و شلوار [ بند ] و جامه های صوف و رودینه و پنبه و ماهی و انگبین و موم خیزد و آنجا برده رومی و ارمنی و بجناکی و خزری و صقلابی افتد -انتهی. در این دو مورد چون افراد نوع و سنخ معینی را تعداد نمی کند بلکه دانکو تا پلاس و رنگ قرمز تا موم را نام میبرد نمیتوان به قرینه معنی کلمه را حدس زد. با این صورتی که هست محتمل است کلمه بمعنی انواع زهها باشد و یا سازها که رود دارند یا رودسازها، و نیز امکان دارد که معنی دیگری که دور از این هر دو معنی باشد بدهد، واﷲ اعلم. ( یادداشت مؤلف ).
