در متون قدیمی و لغتنامهها به عنوان نام یک درخت یا صمغ حاصل از آن تعریف شده است. این ماده که اغلب به عنوان یکی از عطریات و مواد دارویی شناخته میشود، دارای نامهای مختلفی در زبانهای گوناگون است. در فارسی، گاهی آن را با واژه «گوگل» (در هندی) معادل میدانند، هرچند که اصالت عربی آن مورد تأکید قرار گرفته است. این صمغ همچنین با عناوینی چون «مُقِل ازرق»، «مُقِل مکی»، «مُقِل یهود»، «مُقِل عربی» و «مُقِل سقلبی» خوانده میشود که هر یک احتمالاً به منشأ جغرافیایی یا ویژگیهای ظاهری خاص آن اشاره دارند. در برخی منابع، این ماده به عنوان «خرمای هندی» یا «دومه» نیز ذکر شده است.
بر اساس منابع تخصصی چون «منتهیالارب» و «تحفه حکیم مؤمن»، مُقِل دارای انواع متعددی است که تفاوت آنها در رنگ و طعم است. «مُقِل ازرق» مایل به سرخی و تلخی است، در حالی که «مُقِل یهود» به زردی متمایل است. نوع «سقلبی» تیرهتر و مایل به سیاهی دیده میشود. همچنین، صمغی که از یمن به دست میآید «مُقِل عربی» نام دارد. بهترین نوع آن به عنوان مرغوبترین، زرد، صاف، براق و تلخ توصیف شده که به سرعت حل میشود و بوی خوشایندی هنگام سوختن دارد؛ همچنین ذکر شده که قدرت دارویی آن تا بیست سال باقی میماند. این صمغ از جنس درختی است شبیه به درخت کندر و در مناطقی مانند شحر، صحار و عمان فراوان یافت میشود.
مُقِل در طب سنتی ایرانی و اسلامی به عنوان دارویی با خواص درمانی گسترده به کار میرود. از جمله کاربردهای ذکر شده برای این صمغ، نافع بودن آن جهت مقابله با گزیدگی حشرات موذی (هوام)، تسکین سرفه و درمان بواسیر است. علاوه بر این، در خصوص زنان، از آن برای تنقیه رحم، آسانسازی زایمان و دفع مشیمه استفاده میشده است. سایر فواید ذکر شده شامل تأثیر بر رفع سنگ کلیه، دفع ریاح غلیظ (بادهای سنگین)، خاصیت مدر بودن (افزاینده ادرار) و همچنین چاقکننده اندامها و از بین برنده و تحلیلبرنده ورمها (اورام) میباشد. در ترکیب با مواد دیگر، مانند گل و مصطکی، جهت تعدیل و جلوگیری از ضرر آن نیز به کار میرفته است.
