«الکافی الشافی» تفسیر کوچکی است از قرآن کریم که توسط علامه امینالاسلام طبرسی تألیف شده و محصول تجربه و دانش گسترده او در علوم قرآنی و بلاغت است. پس از تألیف مجمع البیان یا تفسیر کبیر، علامه طبرسی به مطالعه تفسیر کشاف اثر جار الله زمخشری پرداخت و به دلیل شیوه بیان هنرمندانه و معانی بدیع آن، تصمیم گرفت گزیدهای از محتوای ارزشمند این تفسیر را فراهم آورد. در این فرآیند، او بهترین الفاظ و معانی نو و بدیع را گلچین کرد و با تلخیص مطالب پراکنده، یک تفسیر مختصر و جامع در یک جلد به وجود آورد که خواننده را از مراجعه به منابع متعدد بینیاز میکرد. نام «الکافی الشافی» نشاندهنده کارکرد این اثر است؛ به گونهای که مطالب کافی برای فهم معانی قرآن ارائه میدهد و در عین حال خواننده را از لحاظ معنایی و علمی شفا میبخشد و راهنمای فهم و تدبر در آیات است. به دلیل حجم کم و اختصار محتوا، این تفسیر در برخی منابع به «الوجیز» نیز مشهور شده و تفاوت آن با مجمع البیان و جوامع الجامع که تفاسیر مفصل و گسترده علامه هستند، به روشنی مشخص است. هدف اصلی این اثر ارائه مفاهیم دقیق و روشن قرآن با کمترین تکلف و بیشترین وضوح بوده و به همین دلیل برای طلاب، پژوهشگران و علاقهمندان به تفسیر کاربرد ویژهای دارد. «الکافی الشافی» نمونهای از توانایی علامه طبرسی در ترکیب اختصار، زیبایی الفاظ و غنای معنایی است و نشان میدهد چگونه میتوان از منابع پراکنده و حجیم، متنی موجز و مفید تهیه کرد. این تفسیر علاوه بر ارزش علمی، از نظر بلاغی و ادبی نیز غنی است و حکایت از ذوق و تسلط علامه بر زبان و بیان دارد. مطالعه «الکافی الشافی» امکان درک سریع و عمیق مفاهیم قرآن را فراهم میآورد و به عنوان یک منبع معتبر و جمعبندی شده در میان تفسیرهای کلاسیک شناخته میشود.
الکافی الشافی
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] مولف:علامه امین الاسلام طبرسی
علامه طبرسی پس از تألیف مجمع البیان ـ که به تفسیر کبیر شهرت یافت ـ به تفسیر کشاف، اثر جار الله زمخشری برخورد و به دلیل جذابیت و هنرنمایی موجود در آن، به تلخیص آن کتاب اهتمام ورزید. او معانی نو و بدیع و الفاظ نیکویی را که در نوع خود بی همتا بود از این تفسیر گلچین کرد و آن را در یک جلد تألیف نمود و نام این تفسیر گزیده و مختصر را «الکافی الشافی» نهاد. این کتاب در آثار برخی از شرح حال نویسان به «الوجیز» تعبیر شده است. چون نسبت به مجمع البیان و تفسیر دیگر علامه، موسوم به جوامع الجامع دارای حجم کوچکی بوده است.