المطالع البدریه فی المنازل الرومیه
«المطالع البدریة فی المنازل الرومیة» عنوان یک کتاب و سفرنامه ادبی ـ تاریخی است که نام آن به معنای «طلوعهای ماهِ کامل در منازل سرزمین روم» یا «برآمدنهای درخشان در ایستگاههای رومی» ترجمه میشود و نشاندهنده حالوهوای ادبی و توصیفی اثر است. این کتاب تألیف بدرالدین محمد غَزّی عامری، از علمای شافعی قرن دهم هجری است که نگارش آن را در سال ۹۴۰ هجری به پایان رسانده است. اثر یادشده در قالب سفرنامهای با نثر عربی مسجّع نوشته شده و آمیخته با اقتباسات شعری و صنایع ادبی فراوان است. سفر نویسنده با انگیزه دادخواهی نزد سلطان قسطنطنیه آغاز شد و شرح آن در دو بخشِ سفر رفت و بازگشت تنظیم شده است. او در این کتاب وقایع سفر را به ترتیب و به صورت منظم بیان کرده و شهرها، رودها، رباطها و منازل را با توصیفات دقیق و ادبی معرفی کرده است. سبک نگارش وی سرشار از مبالغههای هنری و جملات موزون است و در خلال متن، اشعار متعددی از خود یا دیگر شاعران نقل کرده است. اهمیت این اثر تنها در جنبه ادبی آن نیست، بلکه از نظر جغرافیایی و تاریخی نیز ارزشمند است و اطلاعاتی درباره مناطق مختلف و شخصیتهای زمان خود ارائه میدهد. غَزّی در طول اقامتش در قسطنطنیه رویدادها و مشاهدات خود را با دقت گزارش کرده و نام بسیاری از علما، ادبا و بزرگان را ذکر کرده است که برخی از آنها فقط در همین کتاب شناخته میشوند. این اثر با وجود نگارش در دورهای که گاه به انحطاط فکری نسبت داده شده، از استحکام ساختاری و توان ادبی قابل توجهی برخوردار است.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] المطالع البدریة فی المنازل الرومیة (کتاب). المطالع البدریة فی المنازل الرومیة، تالیف بدرالدین محمد غزی عامری (متوفی ۹۸۴ ق) از علمای شافعی، که در ذی الحجه ۹۴۰ ق به اتمام رسیده است. این کتاب که سفرنامه ای با نثر عربی مسجع است و مملو از اقتباسات شعری و انواع محسنات بدیعی است، نمونه جالبی از ادب آمیخته به جغرافیا است. سفر او با انگیزه دادخواهی بر سلطان قسطنطنیه آغاز شده است.
سفرنامه در دو بخش تدوین شده است: سفر به قسطنطنیه و بازگشت به وطن. شرح وقایع سفر به گونه سلسله وار می باشد. وی شهرها و رودها و حتی رباطها را یک به یک با نثری مسجع و همراه با مبالغه و توصیفات موزون نام برده است و به تناسب ابیاتی از شعرای دیگر و یا سرودهای خود را ذکر می کند. ذکر اشعار به حدی است که در برخی از اوراق قصیده های مفصلی از غزی در پاسخ به اشعار مشایخ و بزرگان آمده است، که به هنرنمایی شبیه تر است.
[ویکی فقه] المطالع البدریه فی المنازل الرومیه (کتاب). المطالع البدریة فی المنازل الرومیة، تالیف بدرالدین محمد غزی عامری (متوفی ۹۸۴ ق) از علمای شافعی، که در ذی الحجه ۹۴۰ ق به اتمام رسیده است. این کتاب که سفرنامه ای با نثر عربی مسجع است و مملو از اقتباسات شعری و انواع محسنات بدیعی است، نمونه جالبی از ادب آمیخته به جغرافیا است. سفر او با انگیزه دادخواهی بر سلطان قسطنطنیه آغاز شده است.
سفرنامه در دو بخش تدوین شده است: سفر به قسطنطنیه و بازگشت به وطن. شرح وقایع سفر به گونه سلسله وار می باشد. وی شهرها و رودها و حتی رباطها را یک به یک با نثری مسجع و همراه با مبالغه و توصیفات موزون نام برده است و به تناسب ابیاتی از شعرای دیگر و یا سرودهای خود را ذکر می کند. ذکر اشعار به حدی است که در برخی از اوراق قصیده های مفصلی از غزی در پاسخ به اشعار مشایخ و بزرگان آمده است، که به هنرنمایی شبیه تر است.
گزارش محتوا
این اثر مانند سایر سفرنامه های مغرب به لحاظ جغرافیایی به معنای عام مطالب بسیار دارد. غزی در خلال اقامتش در قسطنطنیه وقایع و اتفاقاتی را مشاهده کرده، به خوبی گزارش کرده است. همچنین به جهت ذکر اعلام ادبا، علما، اعیان و امرایی که در طول سفرش با آنها برخورد کرده است، و برخی از این اسامی تنها در این کتاب از آنها نام برده شده، دارای اهمیت است. نسبت به عصری که موسوم به انحطاط فکری و فرهنگی بوده، اثری ادبی با ساختاری محکم به شمار می رود. توجه به مسایل جغرافیایی از یک مسافر و سفرنامه، از نخستین و بدیهی ترین امور قابل انتظار است و اگر در این مورد، غفلتی صورت گیرد، جای پرسش است و لذا در وصف اماکن و مساجد و آبادی هایی که بر آنها گذر کرده، به تفصیل سخن گفته است. بسیاری از اماکنی را که ذکر کرده است، کسانی؛ مانند ابن بطوطه و خیاری و کبریت که به روم سفر کرده اند، نیاورده اند.
← شروع سفر
محقق کتاب مهدی عید الرواضیة سه نسخه خطی کتاب را مقابله کرده و اختلافات آنها را در پاورقی متذکر شده و مواضع، اماکن، اصطلاحات و الفاظ مشکل را نیز با ارجاع به مصادر جغرافیایی و لغوی توضیح داده است. وی همچنین مقدمه مفیدی بر کتاب نوشته است.
فهارس پایان کتاب
...