دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] جامع اعمی (صحیح و اعم). جامع اعمی مفهوم مشترک میان افراد صحیح و فاسدِ یک موضوع فقهی است.
جامع اعمی ( صحیح و اعم ) مقابل جامع صحیحی و به معنای مفهوم مشترکی است که اعمی در بحث صحیح و اعم برای افراد و مصادیق مختلف یک عبادت و یا معامله خاص، در نظر می گیرد، که شامل تمام افراد صحیح و فاسد می گردد؛ برای مثال، لفظ نماز، از نظر اعمی، برای دلالت بر نماز صحیح و فاسد که دارای افراد و مصادیق مختلف است، وضع شده است. از نظر اعمی لازم است قدر جامعی ( مفهوم مشترکی ) بین افراد صحیح و فاسد، تصور شود تا به عنوان موضوع له، در نظر گرفته شود.
وجوهی در تصویر جامع اعمی
در تصویر جامع اعمی از سوی اصولیون وجوهی بیان شده است:
← دیدگاه میرزای قمی
برخی برای جامع ( چه جامع اعمی و چه صحیحی ) سه خصوصیت ذکر کرده اند:۱ ـ جامع باید مقدور مکلف باشد؛۲ ـ جامع باید قطع نظر از تعلق امر، و با قطع نظر از عنوان امر خودش تحقق و واقعیت داشته باشد؛۳ ـ جامع باید بسیط باشد.
[ویکی فقه] جامع اعمی (مشتق). جامع اعمی عنوان انتزاعی شامل ذات متصف به وصف در زمان حال و گذشته است.
اصولیون درباره وضع مشتق دو دیدگاه دارند:۱ - مشتق برای خصوص ذات متلبس به مبدأ وضع شده است؛۲ - مشتق برای اعم از ذات متلبس به مبدأ و " ما انقضی عنه المبدأ " وضع شده است.
تعریف جامع اعمی
کسانی که دیدگاه دوم را پذیرفته اند ( اعمی )، ناگزیر از تصویر جامع انتزاعی میان " ما تلبس به " و " ما انقضی عنه " هستند؛ این جامع را، جامع اعمی گویند.