متیقن بالذات

[ویکی فقه] متیقَّن بالذات، صورت ذهنی شیء متعلق یقین می باشد. و در اصول فقه کاربرد دارد.
متیقََّن بالذات، مقابل متیقن بالعرض بوده و عبارت است از صورت ذهنی چیزی که در خارج یقین به آن تعلق گرفته است، و از آن جا که صورت ذهنی، اولا و بالذات متعلق یقین قرار می گیرد و ثانیاً و بالعرض یقین به وجود خارجی تعلق می گیرد، صورت ذهنی را متیقَّن بالذات می گویند؛ برای مثال، وقتی مکلف به طهارت چیزی یقین پیدا می کند، در این حالت، صورت ذهنی طهارت را متیقَّن بالذات و طهارت واقعی شیء در خارج را متیقَّن بالعرض می گویند.

💡 بنابراين، هر علم حصولى، نوعى علم حضورى و معلوم بالذات است. زيرا ميان علم و عالم واسطه اى نيست و غير از اين دو قسم حضورى و حصولى علمى نيست. زيرا جز اين دو معلوم، معلوم ديگرى نيست. چون معلوم از سنخ وجود است يا از سنخ ماهيت يا چيزى كه مانند اين دوست يعنى مفهوم.

💡 بدينسان عامه مردم ديندار نيكوكار پرهيزگار گر چه نه در دينشناسى به مرتبه امامانمعصوم و پيامبر عليهم السلام مى رسند و نه قربشان به پروردگار رحمان و رحيم وغنى بالذات و محسن به درجه آن مقربان مى رسد باز به همان نسبت قربى كه از دولحاظ تفقه فى الدين و صلاح پيدا كنند توان و صلاحيت مشاركت در مصالح عمومى ياولايت همگانى را احراز مى نمايند.

💡 در عصر حاضر، بسیاری، مسئله بیطرفی و عدم ورود در امور سیاسی را ناشی از عدم آموزش و آگاهی سیاسی می‌دانند و این مفهوم را بالذات اصیل نمی‌دانند.

💡 پس در جمله (ان تكفروا فان اللّه غنى عنكم ) خطاب به عموم مكلفين است. مى فرمايد:اگر به خدا كفر بورزيد و او را يگانه ندانيد، او به ذات خود از شما بى نياز است. ازايـمـان و طـاعـت شـما بهره مند و از كفر و نافرمانى تان متضرر نمى شود، چون به طوركلى نفع و ضرر و احتياج در عالم امكان پيدا مى شود، و اما واجب، غنى بالذات است، و درحق او نه انتفاع تصور دارد، و نه متضرر شدن.

💡 امويان كه روى كار آمدند، همين روش را پيمودند؛ طرح جهنمى آنان و هم ديگران در جهتتضعيف اهل بيت (ع ) و بركنارى آنان از صحنه سياسى و زعامت اسلامى و در نهايت،نابودى تبليغاتى، سياسى، اجتماعى و روانى و حتى جسمانى آنان حركت مى كرد و نوكتيز حملات آنان اولا و بالذات متوجه كسانى بود كه خداى سبحان تطهير كرده ورسولش آنان را براى مباهله با اهل كفر و لجاج با خود بيرون برده است.