ناطق بالحق یحیی بن حسین

[ویکی نور] یحیی بن حسین بن هارون بن حسین بن محمد بن هارون بن محمد بطحائی بن قاسم بن حسن، ملقب به ناطق بالحق، کنیه‎اش ابوطالب بود. او فرزند زید و نوه امام حسن مجتبی(ع) و امیر مدینه بود. یحیی در سال 340 هجری به دنیا آمد و در 422 در 82 سالگی از دنیا رفت. (البته در بین کتاب‎های مختلف، اختلافاتی در تاریخ وفات او هست)
پدر او علامه محدث حسین هارونی متوفی قرن چهارم هجری است و محل تولدش را طبرستان ذکر کرده‎اند. برادرش ابوالحسین احمد المؤید بالله، ده سال از او کوچک‎تر بود، بااین‎حال یک سال پیش از یحیی از دنیا رفت.
سید بن طاووس در کتاب المضمار در اعمال ماه رمضان از کتاب امالی او نام برده و بسیار از آن نقل می‎کند. نویسنده فواید مستدرک گفته: سید ابوطالب یحیی بن الحسین بن هارون الحسینی الهروی از بزرگان علمای ما بوده است. وی در سال 305 از ابوالحسین نحوی روایت کرده.
پدرش؛ حسین هارونی (متوفی اواخر قرن چهارم هجری) که زیدی یا به قول برخی، امامی بوده است؛
ابوالعباس احمد بن ابراهیم حسنی(متوفی 353ق) که زیدی بوده
احمد بن عدی حافظ(متوفی 365ق) که سنی بوده؛

💡 ثم لا تدع ان يكون لك عليهم عيون من اءهل الامانة والقول بالحق عند الناس؛ (287) پس فرو گذار مكن كه بايد بازرسانى بر آنهاداشته باشى... تا زحمت و تلاش همه تلاش كنندگان را ثبت كنند.

💡 هنگامى كه كافران را بر آتش عرضه مى كنند و شعله هاى سوزان و كوه پيكر و وحشتناكآن را مى بينند به آنها گفته مى شود: (آيا اين حق نيست ) (اليس هذا بالحق ).

💡 بـعـضـى جـمـله (و هـم يعلمون ) را مكمل (الا من شهد بالحق ) دانسته اند كه مطابق آنمـفـهوم جمله چنين مى شود تنها كسانى حق شفاعت دارند كه به توحيد شهادت دهند و از حقيقتآن آگاه باشند ولى تفسير اول مناسبتر است.

💡 و مـا خـلقـنـا السـمـوات و الارض و مـا بـيـنـهما لا عبين. ما خلقنا هما الا بالحق و لكناكـثـرهـم لا يـعـلمـون

💡 در آيـه بـعـد كـه در حقيقت علتى است براى خلود آنها در آتش ‍ دوزخ مى گويد: (ما حق رابـراى شـمـا آورديـم، ولى اكـثـر شما از حق كراهت داريد و در برابر آن تسليم نيستيد)(لقد جئناكم بالحق و لكن اكثركم للحق كارهون ).