ابوقتاده قمی

[ویکی اهل البیت] یکی از محدثان بزرگوار شیعی، ابوقتاده قمی است.
آن گونه که از زندگینامه این محدث گرامی به دست می آید، او در نیمه اول سده دوم هجری در خاندان پرآوازه اشعری، در شهر قم، دیده به جهان گشود. نامش علی است و چون در قم و خاندان اشعری ولادت یافت، به نام اشعری قمی، اشتهار دارد. کنیه اش ابوقتاده (به فتح قاف) و نام پدرش محمد است. شرح حالی از پدرش در دست نیست.
نهال زندگی علی بن محمد اشعری، در محیطی شکوفا شد که انوار عشق و حب اهل بیت علیهم السلام در آن تابان بود. او در این فضای معنوی به یادگیری آموزه های دینی و اخبار اهل بیت علیهم السلام پرداخت و به چنان جایگاهی رسید که در ردیف محدثان نام آور شیعه قرار گرفت.
دقیق ترین دانشور آشنا با شرح راویان شیعی یعنی نجاشی، در منزلت این محدث چنین می نگارد: علی بن محمد بن حفص بن عبید بن حمید مولی سائب بن مالک اشعری ابوقتاده قمی، عمرش به درازا کشید و او چهره ای موجه است.
ترجمه نویسان بعد از نجاشی از دیرزمان، تا به امروز به نقل سخن نجاشی بسنده و آن را بدون هیچ گونه اشکالی، تأیید نموده اند.
نجاشی در دو مورد، هم در شرح حال این راوی برجسته و هم در ترجمه فرزند او به صراحت نگاشته است: ابوقتاده قمی روی عن ابی عبدالله جعفر بن محمد علیه السلام و عن ابی الحسن موسی علیه السلام؛ این محدث از یاران دو تن از امامان بزرگوار شیعه است و از آنان روایت می کند.
شیخ طوسی در کتاب رجال خود، نامی از این مرد بزرگوار نیاورده بدین سبب، محقق بزرگوار شیخ محمدتقی شوشتری، صاحب کتاب ارزشمند قاموس الرجال به شیخ طوسی انتقاد کرده که چرا نام ابوقتاده را در شمار یاران امامان ذکر نکرده است.
به هر حال از سخن نجاشی آشکار است که ابوقتاده بدون واسطه از محضر مقدس معصوم علیه السلام کسب فیض نموده؛ اما روایاتی که از این محدث در کتاب های روایتی موجود است، همه باواسطه از امام علیه السلام نقل شده است.

💡 ابوقتاده كه يكى از سواران بود، به حضرت عرض كرد: دشمن برگشته است. اگرموافقت فرماييد، در اين فرصت يك مسابقه اسب دوانى برقرار كنيم.

💡 در اين روايت، پيامبر گرامى اسلام (ص ) به امارت ابوقتاده بر مكّه و اين روزى برقريش حكومت خواهد كرد، اشاره كرده است.

💡 بنابر آنچه نقل شد، نسب ابوقتاده از سوى حضرت امير (ع ) به امارت مكّه مسلّم است.

💡 276-  چون ابوقتاده نيز در اين سريه بوده است، لذا آن را سريه ابوتقاده بهاضم، هم گفته اند (طبقات ابن سعد، ص 133).

💡 در كتاب (ناسخ التواريخ ) نيز نقل شده است كه على (ع ) ابوقتاده را به عنوان والىمكّه انتخاب كرد.(107)

💡 ابوقتاده: بله، بطور كامل ادا خواهم كرد. آنگاه پيامبر صلى اللّه عليه و آله بر او نمازگذارد.