گریس پاش ریل

«گریس‌پاش ریل» در اصطلاحات تخصصی حمل‌ونقل ریلی، به دستگاهی مکانیکی یا الکترومکانیکی گفته می‌شود که در نقاط مشخصی از خط آهن، به‌ویژه در قوس‌ها، پیچ‌ها و نواحی پرتنش مسیر نصب می‌شود تا مقدار معینی گریس یا ماده روان‌کننده را بر سطح تماس چرخ و ریل اعمال کند. این سامانه با هدف کاهش اصطکاک، سایش فلز با فلز، و استهلاک چرخ‌ها و ریل طراحی شده است و نقش مهمی در افزایش عمر تجهیزات ریلی دارد. عملکرد آن به این صورت است که هنگام عبور قطار، دستگاه به‌صورت خودکار فعال شده و روان‌کننده را معمولاً بر لبه داخلی ریل یا ناحیه تماس فلنج چرخ پخش می‌کند. این فرایند سبب می‌شود صدای ناشی از تماس و اصطکاک، به‌ویژه در پیچ‌های تند، به میزان قابل توجهی کاهش یابد و از ایجاد سایش موضعی جلوگیری شود. در مهندسی راه‌آهن، این ابزار یکی از تجهیزات مهم مدیریت اصطکاک و نگهداری پیشگیرانه خط به شمار می‌آید، زیرا موجب کاهش هزینه‌های تعمیر و تعویض قطعات می‌شود. همچنین استفاده از گریس‌پاش ریل باعث کاهش مصرف انرژی لکوموتیو در عبور از قوس‌ها و بهبود نرمی حرکت قطار می‌شود. این دستگاه ممکن است به‌صورت کنارخطی (Wayside Lubricator) یا نصب‌شده روی خود واگن و لکوموتیو باشد. از دیدگاه علمی، کارکرد آن بر پایه اصول روان‌کاری، تریبولوژی و کنترل سایش استوار است. بنابراین، معنای دقیق این واژه، دستگاه روان‌کار خودکار ریل برای کاهش اصطکاک بین چرخ قطار و ریل است.