فرهنگستان زبان و ادب
{extratropical cyclone} [علوم جَوّ] توفانی با مقیاس چرخندی در خارج از منطقۀ حارّه
{extratropical cyclone} [علوم جَوّ] توفانی با مقیاس چرخندی در خارج از منطقۀ حارّه
چرخندهای برون حاره ای ( انگلیسی: Extratropical cyclone ) که گاهی چرخندهای عرض های میانی یا چرخندهای موجی نیز نامیده می شود، مراکز کم فشاری هستند که به همراه واچرخندهای مراکز پرفشار، هدایت کننده بر روی بخش زیادی از زمین هستند. چرخندهای برون حاره ای قادر به تولید هر چیزی از ابر و باران ملایم تا تندباد های شدید، توفان تندری، کولاک و پیچند هستند. این انواع چرخندها به عنوان مراکز کم فشار بزرگ مقیاس ( سینوپتیک ) تعریف می شوند که در عرض های جغرافیایی میانی زمین پدید می آیند. برخلاف چرخندهای حاره ای، چرخندهای برون حاره ای باعث تغییرات سریع دما و نقطه شبنم در امتداد خطوط گسترده ای به نام جبهه هوا در مرکز چرخند می شوند.
اصطلاح چرخند ( سیکلون ) برای انواع مختلف مناطق کم فشار به کار می رود که یکی از آن ها چرخند برون حاره ای است. توصیف کننده برون حاره ای نشان می دهد که این نوع از چرخندها عموماً در خارج از مناطق حاره ای و در عرض های جغرافیایی میانی ( بین ۳۰ تا ۶۰ درجه ) رخ می دهد. این چرخندها اگر در این عرض ها تشکیل شوند به نام چرخندهای عرض میانی نامیده می شوند و اگر یک چرخند حاره ای به عرض های جغرافیایی میانی نفوذ کند، چرخند فراحاره ای نامیده می شود. پیش بینی کنندگان وضع هوا و عموم مردم اغلب آن ها را به سادگی، مرکز کم فشار می نامند. اصطلاحاتی مانند چرخند جبهه ای، کم فشار جبهه ای، کم فشار برون حاره ای، کم فشار غیرحاره ای و کم فشار ترکیبی نیز به کار می رود.
جریان باد در یک چرخند برون حاره ای به دلیل اثر کوریولیس، در نیم کره شمالی به صورت پادساعت گرد و در نیم کره جنوبی ساعت گرد است. این شیوه چرخش عموماً به عنوان چرخندی یا سیکلونی شناخته می شود. در نزدیکی مرکز چرخند، نیروی گرادیان فشار ( ناشی از فشار در مرکز سیکلون در مقایسه با فشار خارج از چرخند ) و اثر کوریولیس، برای جلوگیری از فروریختن در خود در نتیجه اختلاف فشار باید در یک تعادل تقریبی باشند. فشار مرکزی چرخند با افزایش بلوغ آن کاهش می یابد، در حالی که خارج از چرخند، فشار سطح دریا در حد متوسط است.
💡 در جریان این چرخند پرقدرت که سرعت آن ۱۸۵ کیلومتر بر ساعت بود، دستکم ۸۰ نفر در بنگلادش و سواحل شرق هند کشته شدهاند. بسیاری از درختها و سقف خانهها کنده و بسیاری از زمینهای کشاورزی و خانههای مسکونی تخریب شد.
💡 قبايل سرمست از غرورند... برگرد آخرين نواده پيامبر مى چرخند... و زمين به لرزه درآمدهاست. زينب چه مى تواند بكند. حسين، جان مى بازد... پيكرش چاك چاك شده است... ولىروح همان روح حسينى است... مقاوم. زينب مى كوشد تا شايد بتواند باقيمانده انسانيت رادر فرمانده قبايل زنده سازد... با حزن و اندوه مى گويد:
💡 گردش هوا در اطراف یک چرخند در نیمکره جنوبی به صورت ساعتگرد است که با توجه به ویژگیهای اقلیمی گردش هوا در اطراف چرخندها در نیمکره شمالی، گردش هوا در اطراف یک پادچرخند در نیمکره شمالی پادساعتگرد است.
💡 گاهى فكر مى كنيم كه دور خانه مى گرديم، ولى فرزند و مولود كعبه را رها كرده ايم. كودك را كنار گذاشته ايم، ولى دور گهواره اش مى چرخيم. مگر خداوند، تولد حضرتعلى (عليه السلام ) را در كعبه قرار نداد؟ و مگر رمز تولد على (عليه السلام ) در اينخانه اى كه مردم جهان گردش مى چرخند، اين نيست كه به رهبرى معصوم توجه داشتهباشيم ؟!
💡 فنجان ها یا چرخ های ساینده برای لایه برداری سطوح صاف و کروی استفاده می شود. چرخ و قطعه کار در جهات مخالف می چرخند که باعث ایجاد سایش متقاطع می شود. اگر این دو موازی باشند، نتیجه آن صاف است، اما اگر چرخ کمی کج شود، سطح محدب یا مقعر تشکیل میشود.
💡 از فیلمها یا مجموعههای تلویزیونی که وی در آنها نقش داشتهاست میتوان به گنجشک، ستارهساز، چرخند، نیروانا، زندگی زیباست، گوژپشت، اتاقخوابها، راه حل سوم و فانتوتزی ۲۰۰۰ – شبیهسازی اشاره نمود.