[ویکی فقه] وضع دلالت کننده بر وقوع مبدأ اشتقاق بر ذات، به شکل نسبت ناقص را وضع هیئت اسم مفعول گویند.
هیئت اسم مفعول برای دلالت بر نسبت و ارتباط بین ذات و مبدأ وضع شده است که نسبتی ناقص بوده و از وقوع مبدأ بر ذات حکایت می نماید، مانند:«مضروب» که بر وقوع ضرب بر ذاتی دلالت می کند.در کتاب «محاضرات فی اصول الفقه» آمده است: «... و اما اسماء المفعولین فلان ّالهیئة فیها وضعت لان تدل علی وقوع المبدأ علی الذات».
عناوین مرتبط
وضع هیئت اسم فاعل.
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 جواب داده اند نحويين اجازه نمى دهند زيرا اسمفعل در عمل كردن ضعيف است، خيلى هنر داشته باشد طبقمعمول همه افعال در مفعول مؤ خر عمل كند، و اما درمفعول مقدم نمى تواند عمل كند.
💡 كـلمـه (تـنـزيـل الكـتـاب ) خـبـر اسـت بـراى مـبـتـدايـى كـه حـذف شـده. و كـلمـه(تـنـزيـل ) مـصدر به معناى مفعول است، در نتيجه اضافه اين مصدر به كلمه (كتاب) اضـافـه صـفـت بـه مـوصـوف خـودش اسـت. و كـلمـه (مـن اللّه ) مـتـعـلق بـهتـنـزيـل اسـت. در نـتـيـجـه مـعـنـاى آيـه چـنـيـن مـى شـود: ايـن كـتـابـى اسـتنازل شده از طرف خداى عزيز حكيم.
💡 در جمله مورد بحث هر چ ند مفعول كلمه (فتقبل منى ) حذف شده، و نگفته كه نذر مرا مثلاقبول كن، و يا آنرا و همه اعمال صالحم را، و يا خودم و فرزند محررم را، و ليكن آيهبعدى كه مى فرمايد:
💡 و مفعول (اعثرنا) در آن جمله كلمه (اناس ) است كه سياق بر آن دلالت دارد، وذيل آيه هم كه مى فرمايد: (ليعلموا ان وعد اللّه حق ) شاهد بر اين دلالت است.
💡 منظور از (قمتم ) اراده نماز است، يعنى: چون اراده خواندن نماز كرديد، صورت ودستهايتان را بشوييد (وضو بگيريد) لفظ (ارجلكم ) عطف است بهمحل (روسكم ) كه مفعول (امسحوا) و منصوب است، يعنى: (مسح كنيد سرها وپاهايتان را).
