معانی شرعی

[ویکی فقه] معانی شرعی به معانی اختصاص داده شده برای الفاظ توسط شرع یا متشرعه اطلاق می شود.
معانی شرعی، معانی جدیدی است که در لسان شارع برای الفاظی که قبلا برای معانی لغوی وعرفی وضع شده، نخست به کمک قرینه در معنای جدید به کار رفته و سپس در اثر کثرت استعمال در لسان شارع ( حقیقت شرعی ) یا در لسان متشرعه ( حقیقت متشرعی ) وضع تعینی پیدا کرده است، همانند لفظ «صلاة» که در لسان اهل لغت به معنای «دعا» بوده، اما بعد از آن که شارع آن را در معنای عبادت خاص به کار برد، معنای شرعی پیدا نموده است.
زمان نقل الفاظ از معانی لغوی به شرعی
در میان اصولیون بحث است که نقل الفاظ از معانی لغوی و یا عرفی به معانی شرعی و جدید در چه زمانی تحقق یافته است؛ برخی معتقدند این امر در زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم و در طول ۲۳ سال اتفاق افتاده است، که در این صورت آن را حقیقت شرعی می گویند؛ اما برخی دیگر معتقدند پس از زمان رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلّم وضع تعینی محقق شده و انتقال صورت گرفته است، که در این صورت آن را حقیقت متشرعه می گویند.
ثمره بحث نقل الفاظ
ثمره بحث نقل الفاظ از معانی لغوی به معانی شرعی این است که معتقدان به ثبوت حقیقت شرعی هنگام برخورد با الفاظ به کار رفته در لسان شارع، با نبود قرینه، آنها را بر معانی شرعی حمل می کنند، و این در حالی است که منکران حقیقت شرعی این گونه الفاظ را بر معنای لغوی حمل می نمایند و یا این که توقف نموده و بر هیچ یک از معانی شرعی یا لغوی حمل نمی کنند.

💡 تو را چون معنیی در خاطر افتد که در سلک معانی نادر افتد

💡 فلک گردانست در عشق از معانی از او پیدا شده راز نهانی

💡 ندارد کس خبر از این معانی ندیده کس و چو من راز نهانی

💡 هر که دنیا دار شد عطّار نیست در معانی واقف اسرار نیست

💡 ای به گلخن میل کرده از خری ره به گلزار معانی کی بری

💡 مرا گنج معانی آشکار است مرا گفتار او ناپایدار است