دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] قیاس دارای «علّتِ» کشف شده از طریق سبر و تقسیم است.
هرگاه از طریق سبر و تقسیم، علت و وجه مشترک میان اصل و فرع کشف گردد و آن گاه از راه قیاس، حکم اصل به فرع سرایت داده شود، چنین قیاسی، قیاس سبر نامیده می شود، مانند قیاس حرمت ربا در میوه ها به حرمت ربا در گندم، به علت جامع « طعام » که از راه سبر و تقسیم به دست آمده است.توضیح مثال: گندم دارای چهار وصف مال بودن، قُوت بودن، مکیل بودن و طعام بودن است، که اهل سنت سه وصف اول را از تاثیر ساقط می کنند و در این صورت، علت، به وصف طعام بودن منحصر می شود و به این طریق، هر طعامی در حرمت ربا به گندم ملحق می شود.
نکته
اصولی ها درباره تفاوت یا عدم تفاوت میان قیاسی که از راه سبر و تقسیم صورت می گیرد و قیاسی که از راه تنقیح مناط به دست می آید، اختلاف دارند؛ برخی از آنان، آنها را متفاوت ندانسته و قیاس به دست آمده از راه سبر و تقسیم را همان قیاس تنقیح مناط نامیده اند، اما برخی دیگر میان آنها فرق گذاشته اند.
عناوین مرتبط
...
