عرضه حدیث بر امام مهدی

[ویکی فقه] با آغاز دوره غیبت و ارتباط شیعه و امام از طریق وکیلان و نائبان خاص، مشکلات جدیدی برای انتقال گفته ها، رهنمودها و پاسخهای امام (عجّل الله فرجه الشریف) بروز نمود.
پیدایش وکیلان و سفیران دروغین و تقیه شدید و اجباری نائبان خاص، تردیدهایی را در برخی نامه ها و توقیعات منسوب به ناحیه مقدسه حضرت حجت، برانگیخت. از این رو، بزرگان شیعه با مکاتبه ها و پرسشهای فراوان، از درستی اصل و یا مضمون توقیعات، جویا می شدند. نمونه هایی (از این نامه نگاری ها) را شیخ طوسی در کتاب «غیبت» خود آورده است و در یک تحقیق گسترده تر می توان آنها را نیز در جریان عرضه حدیث، داخل دانست.
← سجده شکر
توجه به چگونگی و ادب عرضه، مراحل متعدد آن را روشن می کند؛ مرحله هایی عقلایی، عمومی و جاری در هر گفته، یعنی همان: اطمینان از صدور، کشف مراد و مقصود اصلی و احراز جهت صدور. می توان این بخش را همین گونه سامان داد؛ اما از آنجا که گاه عرضه ای به جهت تردیدی آغاز شده و به دستاوردی دیگر و یا بیشتر رسیده است، مطالب و نمونه ها به گونه پیش رو، دسته بندی می گردد:
شک در صدور حدیث
عامل مهم عرضه، شک و تردید در صدور روایت منسوب به یکی از معصومان است. این شک، سرچشمه های متعددی دارد. گاه طریق و مسیر روایت، معین و معتبر نیست، یا نارسایی متنی دارد و گاه چنان مضمون عجیبی دارد که باور آن در آغاز مشکل می نماید. برای هر یک از این زمینه ها، نمونه های فراوانی وجود دارد که به برخی در سیر تاریخی عرضه اشاره شد و چند نمونه نیز در اینجا می آوریم.
← بی اعتمادی به طریق حدیث
...

💡 من بدو عرضه کرده نامه خویش او با صلاح رانده خامه خویش

💡 به شه عرضه کردم همه نامشان وز آثار و آغاز و انجامشان

💡 عرضه گری رها کن ای خواجه خویش لا کن تا ذره وجودت شمس منیر باشد

💡 وزان پس عرضه کن کابن یمین گفت بالماس مژه چون در همی سفت

💡 قصهٔ عطار چون از سر گذشت عرضه خواهد داشتن بر رای تو

💡 جان و دل همرهِ اوی‌اند مگر عرضه کند حال مسکینیِ من گرچه محالی باشد