عباس قلی اقا باکیخانف
عباسقلی آقا باکیخانف (معروف به قدسی) از نامآورترین اندیشمندان قفقاز در سده نوزدهم میلادی و از چهرههای برجسته فرهنگی آذربایجان بود. او در سال ۱۷۹۴ میلادی در روستای امیرجان در حوالی باکو متولد شد و پدرش میرزا محمد خان دوم، نهمین خان باکو بود. باکیخانف شخصیتی چندبعدی داشت و در شمار نویسندگان، مورخان، زبانشناسان، شاعران، پژوهشگران و متفکران برجسته عصر خود به شمار میرفت. باکیخانف مدتی در خدمت نظامی امپراتوری روسیه بود و در جنگ ایران و روس (۱۸۲۶ - ۱۸۲۸) نیز حضور داشت. او ضمن آشنایی با فرهنگ و دانش اروپایی، همچنان به ریشههای فکری و ادبی ایرانی - اسلامی وفادار ماند و پیوندی میان سنت و مدرنیته برقرار کرد. از مهمترین آثار او کتاب «گلستان ارم» است؛ اثری به زبان فارسی که تاریخ شیروان، داغستان و دربند را پژوهشی و نظاممند گزارش کرده و به همین سبب از او بهعنوان پایهگذار تاریخنگاری علمی در آذربایجان یاد میشود. اثر ارزشمند دیگرش «قانون قدسی» است که از نخستین نوشتهها درباره قواعد دستور زبان فارسی در قفقاز به شمار میرود. او علاوه بر تحقیق و تألیف، محفل ادبی و فکری «گلستان» را در قوبا بنیان گذاشت و در زمینه گسترش آموزش و دانش جدید در میان مسلمانان منطقه نیز کوشید. باکیخانف سرانجام در سال ۱۸۴۷ میلادی در مسیر سفر حج، در سرزمین «وادی فاطمه» درگذشت.
دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] عباسقلی آقا باکیخانف. باکیخانُف، عباسقلی آقا (۱۲۰۸-۱۲۶۳ق /۱۷۹۴-۱۸۴۶م )، مشهور و متخلص به «قدسی »، مورخ و یکی از بزرگان ادب قفقاز می باشد.
باکیخانُف، عباسقلی آقا (۱۲۰۸-۱۲۶۳ق /۱۷۹۴-۱۸۴۶م )، مشهور و متخلص به «قدسی »، مورخ و یکی از بزرگان ادب قفقاز می باشد.او پیش از نفوذ روسیه در قفقاز با عنوان باکی خانلی شناخته می شد. پدرش میرزاخان محمد ثانی، پیش از سلطه روسیه از خان های باکو و قوبا (قوبه ) بود و تا اوایل سده ۱۳ق /۱۹م بر این نواحی حکومت داشت، چنانکه عباسقلی در قریه امیرحاجیان به دنیا آمد.
← زبان فارسی و عربی
باکیخانف آثار متعددی در زمینه های مختلف به زبان های ترکی، فارسی و عربی به رشته تحریر درآورد.
← ریاض القدس
(۱) آقابزرگ، الذریعة. (۲) باکیخانف عباسقلی آقا، گلستان ارم، به کوشش عبدالکریم علی زاده و دیگران، باکو، ۱۹۷۰م. (۳) تربیت، محمدعلی، دانشمندان آذربایجان، تهران، ۱۳۱۴ش. (۴) جعفر محمد، ملی مدنیتمزین فخری، آذربایجان، باکو، ۱۹۴۶م، شم (۸) ۳. (۵) علی زاده عبدالکریم، مقدمه بر گلستان ارم. (۶) هیئت جواد، آذربایجان ادبیات تاریخینه بیرباخیش، تهران، ۱۳۵۸ش. (۷) هیئت جواد، سیری در تاریخ زبان و لهجه های ترکی، تهران، ۱۳۶۶ش. (۸) Azarbaijan sovet ensiklopediyasi، Baku، ۱۹۷۶. (۹) BSE ۳. (۱۰) EI ۲. (۱۱) TOrkiye diyanet vakf o Islam ansiklopedisi، Istanbul، ۱۹۹۱.
جمله سازی با عباس قلی اقا باکیخانف
جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.
💡 عباسقلی آقا باکیخانف (ترکی آذربایجانی: Abbasqulu ağa Bakıxanov Qüdsi) شاعر، نویسنده، تاریخنگار، خبرنگار، زبانشناس و فیلسوف اهل آذربایجان بود، که ۲۱ ژوئن سال ۱۷۹۴ در روستای امیرجان خانات باکو به دنیا آمده بود.
💡 عباسقلی آقا باکیخانف یکی از علمای بزرگ در تاریخ آذربایجان به حساب میآید. وی با تحریر آثار علمی چون «قانون قدسی»، «اسرار ملکوت»، «تهذیب الاخلاق»، «عین المیزان» و «گلستان ارم» آوازهٔ بسزایی پیدا کردهاست.