سایه ٔ خدا
عبارت «سایهٔ خدا» یک ترکیب کنایی است که در زبان فارسی برای اشاره به پادشاه یا حاکم به کار میرفته است. این تعبیر ترجمه اصطلاح عربی «ظلالله» به شمار میآید و نشاندهنده جایگاه بلند و قدرت حاکم در جامعه بوده است. در گذشته، پادشاهان به عنوان نمایندگان نظم و عدالت الهی معرفی میشدند. به همین دلیل، از آنها با چنین عنوانی یاد میکردند تا مشروعیت و اقتدارشان برجسته شود. این اصطلاح بیشتر جنبه سیاسی و اجتماعی داشته است. مردم با بهکار بردن این تعبیر، حمایت و امنیتی را که از حکومت انتظار داشتند بیان میکردند. «سایهٔ خدا» نشاندهنده پناه، حمایت و اقتدار بود. این واژه امروزه بیشتر در متون تاریخی و ادبی دیده میشود. در مجموع، این ترکیب بیانگر مقام حاکم به عنوان پناه و حافظ جامعه است.
مترادفها
ظل الله
لغت نامه دهخدا
سایه خدا. [ ی َ / ی ِ ی ِ خ ُ ] ( ترکیب اضافی، اِ مرکب ) کنایه از پادشاه و این ترجمه ظل اﷲ است.( آنندراج ). پادشاه عصر. ( ناظم الاطباء ):
اقلیم پارس را غم از آسیب دهر نیست
تا بر سرش بود چو تویی سایه خدا.سعدی ( گلستان ).رجوع به سایه شود.
فرهنگ فارسی
کنایه از پادشاه و این ترجمه ظل الله است