جعبۀ آرشیوی در حوزه علوم کتابداری و اطلاعرسانی به محفظهای استاندارد و تخصصی گفته میشود که برای نگهداری بلندمدت اسناد، مدارک و مواد آرشیوی طراحی شده است. این جعبهها معمولاً از مقوای بسیار محکم و مقاوم ساخته میشوند که طی فرایندهای صنعتی اسیدزدایی شدهاند تا از تخریب تدریجی اسناد در گذر زمان جلوگیری شود. هدف اصلی از استفاده از این نوع جعبهها، ایجاد شرایطی پایدار برای حفاظت از منابع مکتوب و تاریخی در برابر عوامل فرسایشی مانند رطوبت، نور، گرد و غبار و واکنشهای شیمیایی است. در ساختار این جعبهها اغلب از لبهها یا اتصالات فلزی نیز استفاده میشود تا استحکام فیزیکی آنها افزایش یافته و در برابر فشار یا جابهجاییهای مکرر مقاومتر باشند. جعبۀ آرشیوی بهگونهای طراحی میشود که اسناد درون آن بدون آسیبدیدگی و تغییر فیزیکی برای مدت طولانی قابل نگهداری باقی بمانند. این ابزار یکی از عناصر مهم در نظامهای آرشیوی و کتابخانهای محسوب میشود که نقش اساسی در حفظ میراث مکتوب ایفا میکند. استفاده از مواد بدون اسید در ساخت این جعبهها باعث میشود که فرآیند فرسایش کاغذ به حداقل برسد و عمر اسناد افزایش یابد. همچنین ابعاد و طراحی این جعبهها معمولاً بر اساس استانداردهای علمی تعیین میشود تا انواع اسناد، از نسخههای خطی تا مدارک اداری، بهصورت منظم در آنها نگهداری شوند. در مراکز اسناد و آرشیوهای ملی، جعبههای آرشیوی به عنوان یکی از اصلیترین ابزارهای حفاظتی به کار میروند. بنابراین، جعبۀ آرشیوی را میتوان محفظهای تخصصی و استاندارد برای نگهداری ایمن و بلندمدت اسناد و مواد آرشیوی دانست که با هدف حفاظت علمی از منابع مکتوب طراحی شده است.
جعبۀ ارشیوی
فرهنگستان زبان و ادب
جعبۀ آرشیوی
{archival box, archives box} [علوم کتابداری و اطلاع رسانی] جعبه ای از مقوای محکم اسیدزدایی شده با لبه های فلزی برای ذخیرۀ بلندمدت مواد آرشیوی