ایه اطاعت

[ویکی فقه] آیه اطاعت. آیه اطاعت به آیه ۵۹ سوره نساء، در باره وجوب اطاعت از خدا، پیامبر و اولی الامر اطلاق می شود.
به آیه ۵۹ سوره نساء "آیه اطاعت" می گویند: (یا ایها الذین آمنوا اطیعوا الله واطیعوا الرسول واولی الامر منکم فان تنازعتم فی شیء فردوه الی الله والرسول ان کنتم تؤمنون بالله والیوم الآخر ذلک خیر واحسن تاویلا)؛ " ای کسانی که ایمان آورده اید خدا را اطاعت کنید و پیامبر و اولیای امر خود را(نیز) اطاعت کنید پس هر گاه در امری(دینی) اختلاف نظر یافتید اگر به خدا و روز بازپسین ایمان دارید آن را به( کتاب ) خدا و( سنت ) پیامبر(او) عرضه بدارید این بهتر و نیک فرجام تر است ".
نساء/سوره۴، آیه۵۹.
طبق نقل شیخ طوسی و دیگران از امام باقر علیه السّلام و امام صادق علیه السّلام؛ منظور از اولوا الامر در آیه، ائمه اطهار علیه السّلام هستند؛ خدای متعال بر اساس این ایه، اطاعت و فرمانبرداری از ائمه اطهار علیه السّلام را مانند اطاعت از خود و پیامبرش بر مردم واجب کرد.مفسران شیعه در این زمینه اتفاق نظر دارند که منظور از "اولواالامر" امامان معصوم علیه السّلام هستند که رهبری مادی و معنوی جامعه اسلامی در همه شئون زندگی از طرف خداوند و پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم به آن ها سپرده شده است و غیر آن ها را شامل نمی شود. البته کسانی که از طرف آن ها به مقامی منصوب شوند با شروط معینی اطاعتشان لازم است.
دیدگاه اهل سنت درباره الواالامر
مفسران اهل سنت درباره اولواالامر دیدگاه های متفاوت دارند؛ از جمله: اولواالامر یعنی زمامداران و حکام؛ نمایندگان عموم طبقات؛ عالمان و دانشمندان؛ فرماندهان لشکر؛ صحابه و یاران پیامبر صلی الله علیه و آله وسلّم و…. همه مفسران شیعه و برخی از مفسران اهل سنت بر عصمت اولواالامر اذعان دارند.
مکارم شیرازی، ناصر، تفسیر نمونه، ج۳، ص۴۸۰.
...
[ویکی اهل البیت] آیه اطاعت. به آیه 59 سوره نساء/ 4 «آیه اطاعت» نام داده اند؛ زیرا مؤمنان را به اطاعت از خدا، پیامبر صلی الله علیه و آله و اولی الأمر فرمان داده است: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُواْ أَطِیعُواْ اللّهَ وَ أَطِیعُواْ الرَّسُولَ وَ أُوْلِی الأَمْرِ مِنکُمْ فَإِن تَنَازَعْتُمْ فِی شَیْءٍ فَرُدُّوهُ إِلَی اللّهِ وَالرَّسُولِ...»
شیخ طوسی می گوید: اطاعت در این آیه مطلق است و فقط اطاعت از معصوم و کسی که از گناه مصون باشد، به طور مطلق روا است؛ بنابراین، مقصود از اولی الأمر باید معصوم باشد تا اطاعت او به طور مطلق روا باشد. وی همچنین آورده است: عالمان امامیه اتفاق دارند در این که مقصود از اولی الأمر، امامان از آل محمدند.
بسیاری از روایات شیعه، «اولی الأمر» را به امامان معصوم علیهم السلام تفسیر کرده است. در برخی روایات اهل سنت نیز به علی علیه السلام و در برخی به علی و حسن و حسین علیهم السلام تفسیر شده است.

💡 دوم اينكه فرمود: (و ان تطيعوه تهتدوا) يعنى هر چند او تكليفى دارد، و شما تكليفىديگر ولى اگر او را اطاعت كنيد هدايت مى يابيد، براى اينكه آنچه او براى شما مى آورد،و هر امرى كه مى كند از ناحيه خدا و به امر اوست، و در حقيقت اطاعت براى خدا است، ومعلوم است كه در اطاعت خدا هدايت است.

💡 آيا عايشه مى پنداشت كه قيام وى بدانگونه، عبادت خدا و اطاعت وى از خدا و پيغمبر وعملى شايسته بوده است. و در اين كارش، عمل به اين آيه شريفه كرده است كه مىفرمايد:

💡 بنابراين، ما بايد از خداوند متعال بخواهيم كه توفيق اطاعت از آن انسانهاى الهى رانصيب ما بگرداند. در دعاى شريف ((ندبه )) نيز درباره اطاعت از حضرت ولىعصرعجل اللّه تعالى فرجه الشريف - چنين آمده است:

💡 ايـن احتمال نيز وجود دارد كه در چند آيه قبل، سخن از لزوم اطاعت خدا و پيامبر (صلى اللّهعـليـه و آله و سـلّم ) در مـيـان بود و يكى از شئون اطاعت آن است كه بدون اذن و فرمان اوكارى نكنند، لذا در آيات مورد بحث از اين مطلب سخن مى گويد.

💡 بعضى گفته اند: منظور از نفس لوامه جان آدمى است، چه انسان صالح، و چه انسانكافر فاجر، براى اينكه هر دوى اين جانها آدمى را در قيامت ملامت مى كنند، نفس كافر،كافر را ملامت مى كند، به خاطر اينكه كفر و فجورش، و نفس مومن، مؤ من را ملامت مى كند،به خاطر كمى اطاعت ش، و اينكه در صدد بر نيامد خيرى بيشتر كسب كند.

💡 آن شخص به يكى از آن دو ملك فرمود: سينه او را بو كن ببين آيا چيزى از محبت ما در آنهست يا نه ؟ وقتى بو كرد. عرض نمود: نه، چيزى از محبت شما در آن نيست. فرمود: او رابا تازيانه بزن آن ملك اطاعت كرد و او را زد.