المحدث الفاصل بین الراوی و الواعی

[ویکی نور] المحدث الفاصل بین الراوی و الواعی، اثر قاضی حسن بن عبدالرحمن رامهرمزی (260-360ق)، با تحقیق محمد عجاج خطیب، کتابی است در موضوع درایة الحدیث که به زبان عربی و در قرن چهارم هجری نوشته شده است.
آنچه باعث اهمیت کتاب می شود، این است که این اثر، اولین مجموعه ای است که در دانش درایه تدوین یافته است.
کتاب با دو مقدمه از محقق و مؤلف آغاز و مطالب در عناوین و ابواب مختلف و متعددی، تنظیم شده است.
از جمله اقدامات ارزشمندی که محقق در مورد کتاب انجام داده، آن است که لغات و اصطلاحات کتاب را شرح کرده و موارد اختلاف را به دقت نشان داده است و در نهایت، کتاب را با فهرست منابع، مراجع نام های استادان مؤلف، اعلام، احادیث، اشعار، امثال و... به پایان برده است.
محقق در ضمن مقدمه مفصل و تحقیقی خود، پیرامون مؤلف، عصر وی، استادان و آثار او، کتاب و جایگاه آن در این فن، سخن گفته و در پانوشت ها به شرح حال استادان رامهرمزی پرداخته و احادیث را به منابع ارجاع داده و تاثیر کتاب را بر مؤلفان بعدی نشان داده است.

💡 در اصول كافى بابى تحت عنوان (( باب الفرق بينالرسول و النبى و المحدث )) (281) مى باشد. و در آن چهار حديث كه همه آنهاقريب المضمون هستند، نقل گرديده است. از جمله: (( عن زارةقال: سئلت ابا جعفر عليه السلام عن قول اللهعزوجل (( و كان رسولا نبيا)) ما الرسول و ما النبى ؟قال: النبى الذى فى منافه و يسمع الصوت و لا يعاين الملك. والرسول الذى يسمع الصوت و يرى فى المنام و يعاين الملك...)) (282)

💡 ابویزید از سعت دایرۀ دل خود چنین خبر داد که: اگر عرش و صد هزار چند عرش وآنچه در اوست، در گوشۀ دل عارف گذر یابد، عارف از آن خبر نیابد. جنید گفت: چگونه خبر یابد؟ که: المحدث اذا قورن بالقدیم لم یبق له اثر،‌ ابویزید چون نظر در چنین دلی کند که محدث را در او اثر نبود، همه قدیم بیند، لاجرم گوید:‌سبحانی.

💡 و در اين روز، سنه 1033، متولد شد شيخنا الاجال المحدث المتبحر (شيخ محمد بن الحسنالعاملى ) معروف به (شيخ حر) يكى از محمدين ثلثه، اواخر جامع كتابوسائل الشيعه احوال خود را در (امل الامل ) نوشته وفاتش در خراسان واقع شده و قبرشريفش در صحن حضرت رضا عليه السلام در يكى از ايوانها واقع است و بيت (بنىالحر) بيتى بزرگ از علما ميباشند.

💡 و در امثال است که نعم المحدث الدفتر. و بحکم آنکه گفته‌اند

💡 23- باب وحدت العالم و اثباة المحدث،حديث 1، ص 72 - 73، ج 1.