ابن برزالی ابومحمد علم الدین قاسم بن محمد دمشقی

[ویکی فقه] اِبْن ِ بِرْزالی، ابومحمد علم الدین قاسم بن محمد بن یوسف برزالی دمشقی (۶۶۵ - ۷۳۹ق /۱۲۶۷- ۱۳۳۸م )، مورخ و محدث شافعی دمشق می باشد.
نیاکان او از اشبیلیه اندلس و از قبیله «برزاله » بوده اند، اما روشن نیست در چه زمانی، به دمشق کوچ کرده اند. شهرت آنان به برزالی و اشبیلی به دلیل یاد شده است.
زبیدی، تاج العروس، ج۷، ص۲۲۵.
در کودکی از پدرش و نیز از قاضی عزالدین بن صائغ حدیث آموخت. آنگاه فقه را نزد تاج الدین فزاری و قرائات را نزد علی الرضی بن دبوقا به خوبی آموخت.
ابن حجر، احمد، ج۴، ص۲۷۷، الدرر الکامنة، به کوشش محمد عبدالمعید، حیدرآباد دکن، ۱۳۹۳ق /۱۹۷۳م.
وی که به شنیدن و حفظ و نقل حدیث دلبستگی وافر داشت به شهرهای بسیار دیگر مانند: بعلبک، بیت المقدس، حماة و اسکندریه سفر کرد و از محدثان آن دیار حدیث آموخت. سرانجام خود از حافظان حدیث و محدثان بنام گردید و در «دارالحدیث النوریه » و «دارالحدیث النفیسیة» به تدریس پرداخت.
حسینی دمشقی، احمد، ج۱، ص۲۰، ذیل تذکرة الحفاظ، بیروت، داراحیاء التراث العربی.
...

💡 ((...هذا امامكم من بعدى و خليفتى عليكم، اطيعوه و لا تنفرقوا من بعدى فتهلكوا فىاديانكم، اءما انكم لا ترونه بعد يومكم هذا. قالوا: فخرجنا من عنده فما مضت الاايامقلائل حتى مضى ابومحمد (ع ).(396) ))

💡 وقتى معاويه از جاى حركت نمود به ابن عباس گفت: شما نمى توانيد هم اسم و هم كنيهعلى را روى فرزند خود بگذاريد، كنيه اش را من ابومحمد مى گذارم اين كينه برايشماند.

💡 چند روز قبل از شهادت، آن حضرت را نزد طاغوت زمان ((معتمد)) عباسى بردند، در حالىكه ((معتمد))سخت ناراحت بود، چون مى ديد و مى شنيد كه مردم همگى، امام ابومحمد عليهالسلام را تعظيم و احترام مى كنند و او را در فضيلت، بر همه علويان و عباسيان، مقدم مىدارند. از اين جهت در پى قتل آن حضرت برآمد و زهر كشنده اى را به وى خوراند. (629)

💡 کتاب او اختصارِ كون و فساد ارسطو نشان میدهد از مترجمان نهضت ترجمه و دارالحکمه بوده یا با آنها مجالست داشته‌است. گروهی از معتزله ابومحمد را از هم مسلکان خود دانسته‌اند اما این ادعا نادرست است و عناوین کتابهای منسوب به وی نیز، به خوبی بر این حقیقت گواهی می‌دهند.

💡 (قال ابومحمد العسكرى عليه السلام: ان للسخاء مقدار فان زاد عليه فهو سرف وللحزم مقدار فان زاد عليه فهو جبن و للاقتصاد مقدارا فان زاد عليه فهوبخل و للشجاعة مقدارا فان زاد عليه فهو تهور.(621) )