پرسش و پاسخ هایی در شناخت تاریخ و علوم قرانی

[ویکی نور] پرسش و پاسخ هایی در شناخت تاریخ و علوم قرآنی. «پرسش و پاسخ هایی در شناخت تاریخ و علوم قرآنی» توسط دکتر مجید معارف و به پیشنهاد محمد جواد مظفّر مدیر انتشارات کویر در سال1376 جهت شناساندن قرآن کریم به اقشار مختلف جامعه به زبان فارسی تألیف شده است. از اینرو سبک نگارش آن بگونه ای انتخاب شده که طبقات مختلف سنی و تحصیلی قادر به استفاده از آن باشند. البته دست اندرکاران علوم و معارف اسلامی خاصّه دانش پژوهان قرآنی به نحو مطلوبتری می توانند از آن استفاده نمایند.
شامل فهرست مطالب، پیشگفتار، فصول هفتگانه، منابع و مآخذ و معجم اصطلاحات می باشد و از نظر موضوع شامل یک دوره مباحث به صورت پرسش و پاسخ مربوط به تاریخ علوم قرآن است که معمولاً در کتابهای مربوط به آن به تفصیل مورد بررسی و تحقیق قرار می گیرد. طبعاً در مقایسه با کتابهای جامعی که در حوزه تاریخ و علوم قرآن وجود دارد نمی تواند ادعا کرد که تمام نکات تاریخی و یا شاخه های و فروع علوم قرآنی در کتاب حاضر مورد توجه بوده باشد، امّا می توان گفت کمتر مبحثی از مباحث اساسی تاریخ و علوم قرآنی است که در این کتاب سخنی پیرامون آن به میان نرفته است. به طوری که می توان ادعا نمود که این کتاب در خصوص آشنایی با قرآن کریم، وضعیت تاریخی آن از نظر گردآوری و تدوین و نیز علوم مختلفی که به تناسب قرآن به وجود آمده است، شناسنامه خوبی به دست می دهد.
سئوالات طرح شده در هر فصل با یکدیگر ارتباط مشخصی دارند، نویسنده تلاش کرده است تا در طرح مباحث کتاب از ورود به مطالب پیچیده و کاملاً تخصصی اجتناب کند و در هر مورد با رعایت اختصار، اطلاعات کلی و اساسی را مطرح کند. بدین جهت درک مطالب و استفاده از مباحث - به شرط رعایت نظم منطقی در مطالعه هر فصل - برای طبقات مختلف دشوار نخواهد بود. برای آشنایی عمیق تر با برخی مباحث مراجعه به کتب علوم قرآنی و یا گذراندن برخی از دوره های تخصصی امری ضروری است.
گرچه کتاب حاضر به عنوان یک متن تخصصی در حوزه تاریخ و علوم قرآن تألیف نشده است اما در عین حال تلاش مؤلف بر آن بوده تا با مراجعه به معتبرترین کتابهایی که در زمین تاریخ و علوم قرآنی در شیعه و سنی نگاشته شده است، مطالب هر بخش را تحقیق نموده و به رشته تألیف در آورد به طوری که علاقه مندان می توانند با پیگیری منابع اعلام شده در پاورقی صفحات، اطلاعات تخصّصی بیشتری در هر زمینه تحصیل نمایند.
تاریخ قرآنی بخشی از تاریخ اسلام به شمار می رود و مطالب تاریخی با تکیه بر اسنادی نگارش می یابد که غالباً با الفاظ و مضامین گوناگونی روایت شده و بعضاً از قطعیت لازم برخوردار نمی باشند و بالطبع همین نکته اساس اختلاف برداشت ها و پیدایش نظرات مختلف را تشکیل می دهد،اما در نگارش کتاب حاضر تلاش نویسنده بر آن بوده تا در درجه نخست به مطالب قطعی و متّفق بین شیعه و سنی پرداخته شود و در عین حال مباحث اختلافی به گونه ای مقایسه ای در پاورقی ها درج گردد، به این ترتیب پرسش و پاسخ های متن کتاب و توضیح های مندرج در پاورقی به گونه ای است که عقاید شیعه و سنی را در باب اطلاعات قرآنی منعکس مینماید.
مطالب کتاب ازیک مقدمه و سه بخش به شرح زیر تدوین شده است:
[ویکی فقه] پرسش و پاسخ هایی در شناخت تاریخ و علوم قرآنی (کتاب). «پرسش و پاسخ هایی در شناخت تاریخ و علوم قرآنی» توسط دکتر مجید معارف و به پیشنهاد محمدجواد مظفر مدیر انتشارات کویر در سال ۱۳۷۶ جهت شناساندن قرآن کریم به اقشار مختلف جامعه به زبان فارسی تالیف شده است.
سبک نگارش آن بگونه ای انتخاب شده که طبقات مختلف سنی و تحصیلی قادر به استفاده از آن باشند. البته دست اندرکاران علوم و معارف اسلامی خاصه دانش پژوهان قرآنی به نحو مطلوبتری می توانند از آن استفاده نمایند.
ساختار
شامل فهرست مطالب، پیشگفتار، فصول هفتگانه، منابع و مآخذ و معجم اصطلاحات می باشد و از نظر موضوع شامل یک دوره مباحث به صورت پرسش و پاسخ مربوط به تاریخ علوم قرآن است که معمولا در کتابهای مربوط به آن به تفصیل مورد بررسی و تحقیق قرار می گیرد. طبعا در مقایسه با کتابهای جامعی که در حوزه تاریخ و علوم قرآن وجود دارد نمی تواند ادعا کرد که تمام نکات تاریخی و یا شاخه های و فروع علوم قرآنی در کتاب حاضر مورد توجه بوده باشد، اما می توان گفت کمتر مبحثی از مباحث اساسی تاریخ و علوم قرآنی است که در این کتاب سخنی پیرامون آن به میان نرفته است. به طوری که می توان ادعا نمود که این کتاب در خصوص آشنایی با قرآن کریم، وضعیت تاریخی آن از نظر گردآوری و تدوین و نیز علوم مختلفی که به تناسب قرآن به وجود آمده است، شناسنامه خوبی به دست می دهد. سئوالات طرح شده در هر فصل با یکدیگر ارتباط مشخصی دارند، نویسنده تلاش کرده است تا در طرح مباحث کتاب از ورود به مطالب پیچیده و کاملا تخصصی اجتناب کند و در هر مورد با رعایت اختصار، اطلاعات کلی و اساسی را مطرح کند. بدین جهت درک مطالب و استفاده از مباحث- به شرط رعایت نظم منطقی در مطالعه هر فصل- برای طبقات مختلف دشوار نخواهد بود. برای آشنایی عمیق تر با برخی مباحث مراجعه به کتب علوم قرآنی و یا گذراندن برخی از دوره های تخصصی امری ضروری است. گرچه کتاب حاضر به عنوان یک متن تخصصی در حوزه تاریخ و علوم قرآن تالیف نشده است اما در عین حال تلاش مؤلف بر آن بوده تا با مراجعه به معتبرترین کتابهایی که در زمین تاریخ و علوم قرآنی در شیعه و سنی نگاشته شده است، مطالب هر بخش را تحقیق نموده و به رشته تالیف در آورد به طوری که علاقه مندان می توانند با پیگیری منابع اعلام شده در پاورقی صفحات، اطلاعات تخصصی بیشتری در هر زمینه تحصیل نمایند. تاریخ قرآنی بخشی از تاریخ اسلام به شمار می رود و مطالب تاریخی با تکیه بر اسنادی نگارش می یابد که غالبا با الفاظ و مضامین گوناگونی روایت شده و بعضا از قطعیت لازم برخوردار نمی باشند و بالطبع همین نکته اساس اختلاف برداشت ها و پیدایش نظرات مختلف را تشکیل می دهد، اما در نگارش کتاب حاضر تلاش نویسنده بر آن بوده تا در درجه نخست به مطالب قطعی و متفق بین شیعه و سنی پرداخته شود و در عین حال مباحث اختلافی به گونه ای مقایسه ای در پاورقی ها درج گردد، به این ترتیب پرسش و پاسخ های متن کتاب و توضیح های مندرج در پاورقی به گونه ای است که عقاید شیعه و سنی را در باب اطلاعات قرآنی منعکس مینماید.
گزارش محتوا
مطالب کتاب ازیک مقدمه و سه بخش به شرح زیر تدوین شده است: بخش مقدماتی؛ «جایگاه قرآن در روایات اسلامی» که در آن با استفاده از منابع حدیثی و تفسیری شیعه و سنی به درج ۵۲ روایت قرآنی اقدام شده است، بدون آنکه در زمین این روایات پرسش و پاسخ خاصی طراحی شود. بخش اول؛ «کلیاتی درباره قرآن و تاریخ آن» که شامل هفت فصل و در موضوعات: «نامها و عناوین قرآن»، « وحی و نزول قرآن»، «مبحث آیه در قرآن»، «مبحث سوره در قرآن»، «جمع و تدوین قرآن در دوره های مختلف» و «اصطلاح رسم الخط قرآن» می باشد. بخش دوم؛ «کلیاتی درباره علوم قرآنی» که در هفت فصل و در موضوعات: « قرائت و تجوید »، «اسباب نزول»، « ناسخ و منسوخ و عام و خاص »، « محکم و متشابه و تاویل و تنزیل»، « اعجاز قرآن »، «جامعیت و تحریف ناپذیری قرآن» و « تفسیر و ترجمه قرآن » تنظیم یافته است.
وضعیت کتاب
...