مسامره الاخبار و مسایره الاخیار

[ویکی فقه] مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار (کتاب). «تاریخ سلاجفه یا مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار» تالیف «خواجه کریم الدین محمود بن محمد آقسرایی»، مورخ و منشی عهد سلجوقیان روم، که در اوایل قرن هشتم هجری درباره اوضاع تاریخ ها و تاریخ اسلام از هجرت پیامبر تا سلجوقیان، مغول و پادشاهان روم نوشته است.
کتاب را به چهار اصل تقسیم کرده است تا در آن درباره ی وضع تواریخ و کیفیت فایده ی آن و تاریخ اسلام از هجرت پیامبر اسلام تا برافتادن عباسیان، فرمانروایی سلجوقیان، خاقان های مغول، پادشاهان روم، امیران و صاحب منصبان روزگار ایشان و رویدادهایی که در دوره ی ملازمت مشاغل دیوانی آن ها بوده است، سخن گوید.
[ویکی فقه] مسامره الاخبار و مسایره الاخیار (کتاب). «تاریخ سلاجفه یا مسامرة الاخبار و مسایرة الاخیار» تالیف «خواجه کریم الدین محمود بن محمد آقسرایی»، مورخ و منشی عهد سلجوقیان روم، که در اوایل قرن هشتم هجری درباره اوضاع تاریخ ها و تاریخ اسلام از هجرت پیامبر تا سلجوقیان، مغول و پادشاهان روم نوشته است.
کتاب را به چهار اصل تقسیم کرده است تا در آن درباره ی وضع تواریخ و کیفیت فایده ی آن و تاریخ اسلام از هجرت پیامبر اسلام تا برافتادن عباسیان، فرمانروایی سلجوقیان، خاقان های مغول، پادشاهان روم، امیران و صاحب منصبان روزگار ایشان و رویدادهایی که در دوره ی ملازمت مشاغل دیوانی آن ها بوده است، سخن گوید.
گزارش محتوا
او کتاب خود را به نام امیر تیمورتاش چوپانی، فرمانروای آسیای صغیر در زمان سلطان ابوسعید بهادرخان (۷۱۶ تا ۷۳۶ ه-. ق.) نوشت. آن چه اکنون در دست است، همانا رویدادهای روزگار سلجوقی از آغاز تشکیل دولت سلجوقیان، ذکر سلاجقه ی ایران و روم و رویدادهای دوران آن خاندان تا استیلای مغول است. از ویژگی های این اثر ذکر ماده تاریخ هایی است که مولف درباره ی حوادث مهم و سال مرگ بزرگان آورده است. آق سرایی در نثر منشیانه، دستی داشته و کتاب مسامره الاخبار او به چنین نثری نوشته شده است. شعر فارسی نیز می سروده که نمونه هایی از آن را در همین کتاب می توان دید. تنها اثر آق سرایی، چنانکه اشاره شد، مسامره الاخبار و مسایره الاخیار است که آن را به نام امیرتیمورتاش نوین چوپانی (د ۷۲۸ ق/ ۱۳۲۸ م)، فرمانروای آسیای صغیر در زمان سلطان ابوسعید بهادر (۷۱۶- ۷۳۶ ق/ ۱۳۱۶- ۱۳۳۶ م) نوشته است. به عقیده برخی از صاحب نظران، مسامره الاخبار و تاریخ ابن بی بی (الاوامرالعلائیه) دو کتاب تاریخ مهم درباره سلجوقان به شمار می روند. مسامره الاخبار به تصحیح عثمان توران با پیشگفتاری عالمانه به زبان ترکی جدید در ۱۹۳۴ م در آنکارا چاپ شده است.
منبع
نرم افزار تاریخ اسلامی ایران، مرکز تحقیقات کامپیوتری علوم اسلامی.

💡 در پى گيريهاى خود در اين زمينه، نخستين كسى را كه يافتيم مستقيما از كتاب اميرالمؤمنين على (ع ) روايت كرده، امام زين العابدين (ع ) است. اين مطلب در كتابهاى كافى، من لايحضره الفقيه، تهذيب، معانى الاخبار و وسائل آمده است. در كافى آمده:

💡 68-بحار الانوار، ج 6، ص 172، باب 6، حديث 52 و جامع الاخبار و دعوات راوندى.

💡  فصل دوازدهم: فى سبب اختلاف الاخبار و ان ما صدر عن مصادر العصمةفىكمال اختلافها و تضادها مجتمعة متوافقة

💡 509- مـجـلد 26 بـحـار الانـوار چـاپ جـديـد ص 335نقل از كمال الدين، و عيون الاخبار و علل الشرايع.

💡 حجة الاسلام والمسلمين آقاى شيخ ‌على قرنى گلپايگانى صاحب تاءليفات كثيره، دركتاب منهاج البيان على نهج الاخبار و القرآن (ص 24 و 25) آورده است:

💡 مؤ لف: اين روايت را صاحب معانى الاخبار و صاحب تفسير قمى نيزنقل كرده اند.