تغییرات قانون اساسی در دوره پهلوی

[ویکی فقه] اولین تجدید نظر قانون اساسی در زمان پهلوی در پی کودتای سال ۱۲۹۹ (ه. ش) و انقراض سلسله قاجار و روی کار آمدن رضاخان پهلوی به وقوع پیوست، و هرگونه تجدید نظر بعدی در قانون اساسی و متمم آن برای افزایش اختیارات شاه و دربار صورت گرفته است.
علل اولین تجدید نظر قانون اساسی زمان پهلوی (دومین تجدید نظر قانون اساسی مشروطیت) در پی کودتای سال ۱۲۹۹ (ه. ش) و انقراض سلسله قاجار و روی کار آمدن رضاخان پهلوی به وقوع پیوست.
← زمینه های داخلی
تجدیدنظر دوم (اعطای حق انحلال مجلس به شاه و الحاق اصل تجدید نظر)با شروع جنگ جهانی دوم و سقوط رضاخان فرزند او محمدرضا بر تخت سلطنت جلوس کرد؛ اما شاه جدید، نه مانند پدر قزاق بود و نه هیبت و هیمنه پدر را داشت. این امر، سبب شد که او در عمل شاه ناتوانی باشد که در عرصه سیاست و مدیریت کشور حضور کم رنگ و بی رونقی داشته باشد. با فروکش کردن بحران و مشکلات ناشی از جنگ و اشغال ایران و عادی شدن روند امور، شاه جوان که اینک در آستانه ۳۰ سالگی بود، تصمیم گرفت حضور خود در عرصه سیاسیت و اداره کشور را رونق بخشد و نقش آفرینی دیگر نهادهای حکومت هم چون مجلس را محدود کند.
← علل و زمینه های داخلی
تجدید نظر سوم (افزایش مدت نمایندگی مجلس شورای ملی ـ اعطای حقوق وتو ـ مصوبات مالی مجلس)بنا به مفاد بخش آخر اصل الحاقی به قانون اساسی در سال ۱۳۲۸ اصول ۴، ۵، ۶، ۷ قانون اساسی و تفسیر اصل هفتم و هم چنین اصل ۸ قانون اساسی و اصل ۴۹ متمم که با توجه به سابقه و قوانینی که نسبت به بعضی از این اصول وضع شده، می بایست توسط مجلسی واحد، مرکب از اعضای مجلسین شورای ملی و سنا مورد تجدید نظر قرار گیرد. سرانجام به دستور محمدرضاشاه این مجلس در تاریخ ۱۷/۲/۱۳۳۶ افتتاح شد و بعد از افتتاح، کمیسیونی مرکب از ۲۴ نفر را مامور رسیدگی به اصل الحاقی و تجدیدنظر در اصول مذکور در آن و اعلام گزارش آن به مجلس واحد نمود.
← بازنگری چند اصل
...

💡 در استرالیا، در مورد ویژه لایحه ای که حاوی پیشنهاد اصلاح قانون اساسی است، این لایحه توسط مردمی به همه‌پرسی ارائه می‌شود که باید قبل از دریافت توشیح ملوکانه لایحه و اعمال تغییرات قانون اساسی، این پیشنهاد را تصویب کنند. تمام لوایح دیگری که به‌طور معمول توسط مجلس تصویب می‌شوند، پس از دریافت توشیح ملوکانه به قوانین پارلمان تبدیل می‌شوند.

💡 با توجه به عقب‌نشینی آژانس‌های رتبه‌بندی مستقر در ایالات متحده به دلیل تغییرات قانونی و تحریم‌ها علیه روسیه، تحلیلگران انتظار داشتند که ای‌سی‌آرای به صادرکننده اصلی رتبه‌بندی روسیه تبدیل شود. ای‌سی‌آرای رتبه‌بندی‌هایی را برای شرکت‌های روسیه و خارج از کشور صادر می‌کند، در ابتدا در کشورهای مستقل مشترک‌المنافع.

💡 تا پیش از تغییرات قانون اساسی ایران در ۱۳۶۸، رئیس دیوان عالی کشور در رأس شورای عالی قضایی قرار داشت و بلندپایه‌ترین مقام قوهٔ قضائیهٔ ایران بود و مستقیماً توسط رهبر پس از مشورت با قضات دیوان عالی کشور برگزیده می‌شد. همچنین، پیش از تغییرات قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، «رئیس دیوان عالی کشور» به‌عنوان «رئیس قوهٔ قضائیه» دانسته می‌شد.

💡 پیش از تغییرات قانون اساسی در سال ۱۳۶۸، «رئیس دیوان عالی کشور» به عنوان «رئیس قوه قضائیه» دانسته می‌شد. بر پایهٔ قانون اساسی مصوب ۱۳۶۸، ریاست قوهٔ قضائیه سمتی جدا از ریاست دیوان عالی کشور گردید و از اختیارات رئیس دیوان عالی کشور کاسته شد. همچنین اختیارات شورای عالی قضایی به ریاست قوهٔ قضائیه محول گردید. طول دورهٔ ریاست قوهٔ قضاییه ۵ سال است.

💡 انتخابات ریاست جمهوری مولداوی در ۳۰ اکتبر ۲۰۱۶ برگزار خواهد شد. این نخستین انتخابات مستقیم ریاست‌جمهوری از ۱۹۹۶ تا ۲۰۱۶ در جمهوری مولداوی است. این انتخابات در پی اعلام رأی دادگاه قانون اساسی در ۴ مارس ۲۰۱۶ مبنی بر غیرقانونی بودن تغییرات قانون اساسی در ۲۰۰۰ بود که طی آن پارلمان اجازه یافت رئیس‌جمهور را انتخاب کند.