الصله مع التکمله و صله الصله

[ویکی نور] الصلة، اثر ابوالقاسم خلف بن عبدالملک بن مسعود بن موسی بن بشکوال (متوفی 578ق)، حاشیه و ذیلی است بر کتاب «تاریخ علماء الأندلس» که کتابی است پیرامون زندگی نامه فقها، علما، روات و دانشمندان اندلس، تألیف ابوالولید عبدالله بن محمد قرطبی، معروف به ابن فرضی (350-403ق)، از مؤلفان و مورخان بزرگ اندلس که در حدیث، علم الرجال و تاریخ، تبحر داشت.
مهم ترین و باارزش ترین کتابی که تاکنون از ابن بشکوال به چاپ رسیده است، اثر حاضر می باشد که تألیف آن را در 534ق به پایان برده است. ابن بشکوال این کتاب را به تشویق استاد خود ابوالعباس بن عریف زاهد نوشته و در آن شرح احوال بسیاری از پیشوایان و محدثان و فقیهان اندلس را آورده است.
ابن ابار که کتاب «الصلة» را با نوشتن «التکملة» تکمیل نموده، تصریح کرده است که کتاب «الصلة» در فن خود پرارزش است و اشتباهات اندکی دارد و وی در کتاب «التکملة» به آنها اشاره کرده و استدراکاتی بر آن افزوده و آن را تکمیل کرده است.
این هر دو کتاب، به اضافه کتاب «صلة الصلة» تألیف ابوجعفر احمد بن ابراهیم بن زبیر مقفی عاصمی قرناطی (متوفی 708ق)، توسط جلال اسیوطی، تحقیق و تعلیقه نگاری شده است. جلد اول و دوم، مربوط به کتاب «الصلة» بوده و جلد سوم تا پنجم، کتاب «التکملة» و جلد ششم، مختص به «الصلة الصلة» می باشد.
در ابتدای جلد اول، نخست مقدمه کوتاهی از محقق آمده که در آن، زندگی نامه مختصری از ابن بشکوال، ارائه شده و پس از آن، مقدمه کوتاهی از نویسنده ذکر گردیده که در آن، به روش کار وی، اشاره شده است.
ابن بشکوال همان روش ابن فرضی را پیش گرفته و اسامی افراد را، بر اساس تاریخ وفاتشان، مرتب نموده و از تکرار اسانید، خودداری کرده است. از جمله ویژگی های این اثر، مستند و مستدل بودن مطالب نوشته شده در آن پیرامون تراجم و شرح حال افراد می باشد. برخی از منابع مورد استفاده نویسنده، عبارتند از: «المؤتلف» ابوعمر بن عفیف (در قسمت فقهای قرطبه)؛ «الاحتفال فی تاریخ أعلام الرجال» ابوبکر حسن بن محمد قبشی؛ کتاب ابومروان بن حیان به نقل از ابوولید احمد بن عبدالله بن احمد؛ کتاب روایات و تاریخ ابواسحاق ابراهیم بن محمد شنظیر؛ «تاریخ فقهاء طلیطلة» عبدالرحمن بن محمد بن بقی و نیز گفتار بزرگانی همچون: ابومحمد بن عتاب؛ قاضی شریح بن محمد؛ ابوالحسن بن مغیث؛ ابوجعفر احمد بن عبدالرحمن فقیه؛ ابوعبدالله محمد احمد تجیبی و....

💡 در همان زمان متوكل شب هاى آلوده به شراب خود را با صرف ميليون ها دينار پر رونق مىساخت و به دلقك ها، خوانندگان و مخنثان بى حساب مى بخشيد و صله مى داد ليكن مانع ازآن مى شد كه حقوق شرعى علويان به دستشان برسد و آنان را خاكستر نشين مى كرد.

💡 گفت: بارالها تا خواستى از چشم بهره مندم كردى و اينك خواستى كه آنرا از من بگيرىاى كسيكه بمن نيك مى كنى و صله مى رسانى.

💡 حضرت موسى فرمود: شنيدم مى گفتى: اى نيكو كننده و صله رساننده منظورت چيست ؟گفت: در اين آبادى غير از من كسى خدا را نمى شناسد و يا پرسش نمى كند (چه بر وصله اى بالاتر كه مرا با خود آشنا كرده است ).

💡 و همچنين، رودكى در سنه (330) و اند، كليله و دمنه را به اسم ميرنصر سامانى، دردوازده هزار بيت به نظم آورد، و صله وافر يافت، به بحررمل مسدس، و اين شعر از اينجاست:

💡 3 - تقوى و صله رحم: پس هر كس با اقوام و خويشان قطع رابطه كند، تقواى الهى راپيشه خود نساخته است.

💡 مى خواهد بفرمايد من شمارا حتى بر اصحاب پيامبر كه در ركاب پيامبر شهيد شدندترجيح مى دهم بر اصخاب پدرم على كه درجمل و صفين و نهروان در ركاب او شهيد شدند ترجيح مى دهم زيرا شرايط خاص شما ازشرايط انها مهمتر است و اهل بيتى نيكوتر و صله رحم بجا آورتر و با فضيلت تر ازاهل بيت خود سراغ ندارم با اين وسيله اقرار كرد و اعتراف كرد به مقام آنها وتشكر كرد ازآنها.