ادات شک

«ادات شک» در زبان عربی و در علم نحو به کلماتی گفته می‌شود که برای بیان تردید، شک یا نامشخص بودن میان دو یا چند احتمال به کار می‌روند. این ادات نقش مهمی در انتقال حالت ذهنی گوینده دارند و نشان می‌دهند که او در مورد یک موضوع یقین کامل ندارد. در حقیقت، «ادات شک» ابزارهای زبانی هستند که مفهوم دودلی یا عدم قطعیت را در جمله ایجاد می‌کنند. یکی از نمونه‌های معروف این ادات، واژه «أو» است که در بسیاری از متون عربی برای بیان تردید یا انتخاب میان دو حالت استفاده می‌شود. برای مثال در آیه «قالوا لبثنا یوماً أو بعض یوم»، واژه «أو» نشان می‌دهد که گویندگان در تعیین مدت زمان اقامت خود دچار شک هستند. در این کاربرد، شک نه از خود واژه، بلکه از سیاق جمله و برداشت متکلم فهمیده می‌شود. ادات شک معمولاً در جملاتی به کار می‌روند که گوینده یا فاعل از قطعیت در بیان یک واقعیت برخوردار نیست. از نظر دستوری، این ادات می‌توانند میان دو احتمال یا بیشتر نوعی تردید معنایی ایجاد کنند. در علم نحو و بلاغت، شناخت این ادات برای درک دقیق معنای جمله اهمیت فراوان دارد. به طور کلی، ادات شک وسیله‌ای زبانی برای نمایش تردید و عدم قطعیت در بیان مفاهیم مختلف هستند.

دانشنامه اسلامی

[ویکی فقه] ادات شک، ادات بیانگر معنای شک و تردید را می گویند.
«ادات شک» اداتی است که مفید معنای شک باشد.
مثال
«او:» (قالوا لبثنا یوما او بعض یوم...)؛ "می گویند یک روز یا پاره ای از یک روز ماندیم". در این جا شک در این است که چه اندازه خوابیده اند.روشن است که این شک از ناحیه متکلم است و از «او» فهمیده می شود.