تداخل سنجی

{interferometry} [فیزیک- اپتیک، فیزیک] روشی برای اندازه گیری برخی از کمیت های فیزیکی با استفاده از تداخل سنج و پدیدۀ تداخل

تداخل سنجی ( به انگلیسی: interferometry ) دانش ترکیب دو یا چند موج است به نحوی که با بررسی موج حاصل از این ترکیب بتوان اطلاعاتی در مورد موج های ورودی بدست آورد. ابزاری که برای تداخل امواج بکار می رود تداخل سنج نامیده می شود. تداخل سنجی روشی مهم برای تحقیق در زمینه های اخترشناسی، اندازه گیری، فیزیک نور، فیزیک هسته ای، فیزیک ذرات، فیزیک پلاسما، فیبر نوری، زمین شناسی، زلزله شناسی، اقیانوس سنجی، مکانیک کوانتومی و سنجش از راه دور است.
تداخل سنج ابزاری است که بر اساس خواص موجی امواج الکترومغناطیس به خصوص نور مرئی می تواند اندازه گیری های بسیاری دقیقی از کمیات فیزیکی انجام دهد.
اساس کار تداخل سنج ها بر پایه اصول تداخل نور می باشد. بر اساس اصول تداخلی چنانچه دو منبع نوری همدوس نورشان با یکدیگر تداخل کند این پرتوها با یکدیگر برهم نهی نموده و نتیجه این برهم نهی نواحی تاریک و روشن در فضا خواهند بود. اگر تغییری در محیط انتشار این دو پرتو یا هرکدام از آن ها رخ دهد ( مانند تغییر دما، فشار، طول موج و مانند آن ) نقش تداخلی دو پرتو ( نواحی تاریک و روشن ) تغییر خواهد کرد با ثبت این تغییرات و اندازه گیری آن ها می توان به تغییرات روی داده در محیط پی برد.
• تداخل سنج های تقسیم دامنه
• تداخل سنج های تقسیم جبهه موج
• تلسکوپ کک
• تلسکوپ ال بی تی
• تداخل سنج نوری آزمایشی نیروی دریایی
• فابری - پرو
• لومر - گرکه
• ماخ - زندر
• مارتین - پاپلت
• مایکلسون
• سایناک
• واتسون

تَداخُل سَنجی (interferometry)
تَداخُل سَنجی
در اخترشناسی، هر یک از فنون استفاده از تداخل بین چند باریکه برای به دست آوردن تصویرهایی با تفکیک خوب یا طیف اجسام اخترشناختی. دستگاه تداخل سنجی خط مبنای بسیار طولانی، نمونه ای از تداخل سنجی هاست. ناسا درنظر دارد تلسکوپ های رادیویی، تلسکوپ های فروسرخ و تلسکوپ های نور مرئی را به شکلی در فضا قرار دهد که تصاویری از سیاره های اطرافِ ستاره های همسایه را فراهم آورند.

💡 با استفاده از یک آشکارساز کند در خروجی یک تداخل سنجی مایکلسون، خود همبستگی میدان به راحتی اندازه گیری می شود. آشکارساز توسط میدان الکتریکی ورودی

💡 به عنوان ترکیبی از هر دو مورد قبلی، یک کریستال غیر خطی می تواند برای تولید هارمونیک دوم در خروجی یک تداخل سنجی ماکلسون استفاده شود. در این مورد، سیگنال ثبت شده توسط آشکارساز آهسته به صورت زیر است:

💡 این نوع تداخل سنجی را می توان برهم نهی دو باریکه که کمی نسبت به هم از نظر مکانی یا زمانی فاصله پیدا کرده اند در نظر گرفت. در واقع یک باریکه به دو بخش تقسیم می شود و یک بخش نسبت به بخش دیگر دچار شیفت می شود.

💡 تداخل سنجی دیجیتال کاربردهای زیادی دارد مانند کاربرد در چشم پزشکی،دندان پزشکی،گوش شناسی و کاربردهایی در ارتوپدی است. این تکنیک ها می توان در بخش های مختلف صنعت از جمله فشارسنجی، ارتعاش سنجی و نانوالکترونیک و ساختارهای مدار منطقی کاربرد دارد.

💡 ارتعاش سنج بر پایه تداخل سنجی استوار است زیرا سرعت موجود در مقایسه با سرعت نور خیلی کوچک است و امکان به کار بردن سرعت اندازه گیری به طور مستقیم وجود ندارد.

💡 از تداخل سنجی دیجیتال در نانو الکترونیک، نانو مغناطیس یا ساخت مدارهای منطقی استفاده می شود.دلیل استفاده هم این است که جزئیات شئ با دقت بازسازی می شود و می توان به صورت دقیق اندازه گیری کرد، که این در این موارد کاربرد دارد.