خاندان جوینی

[ویکی فقه] جوینی، خاندان، از خاندان های دولتمرد ایرانی در سده ششم و هفتم، این خاندان در دولت سلجوقیان، خوارزمشاهیان و مغولان، در دیوان و دربار مصدر امور بودند و بیش تر آنان مقام صاحب دیوانی داشتند.
نَسَب خاندان جوینی به فضل بن ربیع، حاجب خلفای عباسی و وزیر هارون الرشید (حک: ۱۷۰ـ۱۹۳) و امین (حک: ۱۹۳ـ ۱۹۸)، می رسد.
افراد مشهور خاندان
برجسته ترین افراد این خاندان، عطاملک جوینی، برادر کوچک تر او شمس الدین محمد، و بهاءالدین و... بودند.
← بهاءالدین محمد بن علی
شاعران و عالمان بسیاری همنشین یا ستاینده جوینیان و از جود و کرم ایشان برخوردار بودند و کتابها و اشعار خود را به نام آنان می نوشتند. به نوشته ذهبی، هرکس کتابی به نام ایشان تألیف می کرد، هزار دینار جایزه می گرفت. بیشتر افراد خاندان جوینی ادب دوست و دانش پرور و صاحب ذوق، و چند تن از ایشان نویسنده بودند که نمونه هایی از نظم و نثرِ استوار و نغزشان باقی مانده است.
علاءالدین عطاملک جوینی
...

💡 زادگاه وی قریهٔ جاجرم است. او وزیر ایلخانان مغول و از خاندان جوینی و فرزند خواجه بهاءالدین محمد جوینی بود. وی در ابتدای عمر، علوم ادبی را نزد عمادالدین قزوینی، قاضی نخجوان خواند و بعدها وارد خدمات دولتی شد. وی از سال ۶۶۱ تا ۶۸۳ هجری قمری وزیر هلاکو خان، اباقا و تگودار بود. شمس‌الدین جوینی به عربی و فارسی شعر می‌گفته است و خواجه نصیر طوسی رسالهٔ اوصاف‌الاشراف را به نام او نگاشته است. عطاملک جوینی که برای مدت ۲۴ سال فرمانروای بغداد و عراق عرب بود، برادر شمس‌الدّین محمد جوینی است. بسیاری از شعرا او را مدح گفته‌اند از آن جمله سعدی شیرازی قصایدی چند در مدح وی سروده است.

💡 خواجه شمس الدین محمد صاحبدیوان از بزرگ‌ترین وزرا وعمال و کتاب ایرانی است و درعهد خود در کفایت وتدبیر و شوکت وجاه وجلال وثروت نظیر نداشته است و به مزید حکمت وتواضع وفضل و دوستی وشعر پروری مشهور است، شیرین سخن‌ترین شعرای فارسی سعدی شیرازی ذکر او و برادر وی علاءالدین عطاملک رادر قصاید خویش مخلد کرد۰ چند نفر ازبزرگان علما و شعرای دیگر مثل خواجه نصیر الدین طوسی واستاد صفی الدین اُرموی وخواجه همام الدین تبریزی وبدر الدین جاجرمی بنام او وافراد دیگر خاندان جوینی کتاب‌ها وقصاید ساخته وپرداخته‌اند ونام ایشان را که درالسنه وافواه مشهور ومذکور بود۰ برای اخلاف نیز باذکری بخیر به یادگار گذاشته‌اند