سوال قبر

سؤال قبر
در کلام و سنت اسلامی، یکی از مراحل عالم پس از مرگ (برزخ). براساس روایات اسلامی در نخستین شبی که انسان در قبر جای می گیرد دو فرشته به نام های نَکیر و منکر به سراغ او می آیند و دربارۀ ایمان و عقاید اصلی و اعمالش سؤالاتی از او می پرسند. براساس این روایات، این مرحله یکی از دشوارترین مراحل عالم پس از مرگ است.

[ویکی شیعه] سؤال قبر، بازخواست شب اول قبر. بنابر روایات اسلامی، دو فرشته نَکیر و مُنکَر یا بَشیر و مُبَشِّر، شب اول قبراز شخص مُرده درباره اعتقادات او می پرسند که آن را سوال قبر می خوانند.
بیشتر محدثان و متکلمان معتقدند که در همین بدن مادی و بیشتر فلاسفه بر آنند که در بدنی دیگر به نام بدن برزخی از انسان سؤال و جواب قبر می شود.
در شب اول قبر دو فرشته که مأموران بررسی اعتقادات شخص تازه در گذشته هستند وارد قبر او می شوند. در برخی روایات از این دو فرشته به «دو نگهبان قبر» تعبیر شده است. یکی در جانب راست و دیگری در جانب چپ متوفی قرار می گیرد و شروع به پرسیدن سؤالاتی از او می کنند. چنانچه فرد کافر یا گناهکار باشد آن دو ملک با چهره هایی وحشتناک بر او وارد می شوند و پس از آشکار شدن باطن میت و خباثت او، با عذابی شکننده از ناحیه آن دو که «نَکیر و مُنکَر» نام دارند مواجه شده و قبر او پر از آتش خواهد شد، و چنانچه فرد با ایمانی بوده و تقوای خدا را رعایت کرده باشد، با کمک و لطف اولیاء الهی می تواند پاسخ سؤالات این دو ملک را از عمق جان و روح خود بدهد و آن دو ملک با چهره هایی دلربا که «بَشیر و مُبَشِّر» نام دارند به او بشارت بهشت داده و قبر او را با نعمتهای الهی گسترش می دهند.

💡 و در كتاب منتخب البصائر از ابى بكر حضرمى از امام ابى جعفر (عليه السلام ) روايتآورده كه فرمود: سوال قبر مخصوص دو طائفه است، يكى آنهائيكه ايمان خالص داشتند ويكى آنها كه كفر خالص داشتند عرضه داشتم پس ساير مردم چطور؟ فرمود: اما بقيهمردم: از سوالشان صرفنظر ميشود.

💡 و در اين آيه دلالتى فى الجمله و سربسته هست برصحنه اى كه در زبان روايات از آنتعبير شده به سوال قبر، و فرموده اند كه فرشتگان خداى تعالى از هر كسى كه ازدنيا مى رود و او را دفن مى كنند سوالهائى پيرامون دين او و عقائدش از او مى كنند و اينتنها آيه مورد بحث نيست كه بر آن صحنه دلالت دارد، بلكه آيات زير نيز بر آن دلالتدارد: ( الذين تتوفيهم الملائكة ظالمى انفسهم فالقوا السلم ما كنانعمل من سوء، بلى ان اللّه عليم بما كنتم تعملون، فادخلوا ابواب جهنم خالدين فيهافلبئس مثوى المتكبرين، و قيل للذين اتقوا ما ذاانزل ربكم قالوا خيرا) و ما ان شاء اللّه تعالى در تفسير سورهنحل بحثى در اين باره ايراد خواهيم كرد.