بالهارود

بالهارود. [ ] ( اِخ ) نام رودخانه ای در آذربایجان که از کوههای اوجارود سرچشمه گیرد و وارد دریاچه محمودچاله شود. ( از جغرافیای تاریخی غرب ایران ص 39 ).

رودخانه ایست که از مرتفعات شرقی اردبیل سر چشمه گرفته و به بحر خزر میریزد.

رودخانه ای دایمی در استان اردبیل، در شهرستان های گرمی و بیله سوار، با درازای ۷۵ کیلومتر (تا مرز ایران و جمهوری آذربایجان). از دامنۀ شمالی کوه میرو در سیزده کیلومتری شرق جنوبی شهرستان گرمی سرچشمه می گیرد و پس از عبور از مرز ایران و جمهوری آذربایجان در شهر بیله سوار از مرز جدا می شود و به داخل خاک جمهوری آذربایجان روان می گردد. موقعیت مرزی این رودخانه از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

💡 محصول عمده منطقه موران گندم و جو و غلات می‌باشد که اغلب به صورت دیم کاشته می‌شود؛ اما در ساحل رودخانه بالقارچای ( بالهاری = بالهارود ) گوجه فرنگی، برنج، و سیفی جات نیز کاشته می‌شود.

💡 آب رودخانه‌های بالهارود، گوی‌تپه، ولش، قومباشی، سوداوشار، بشرو، آستارا و تعدادی دیگر که از کوه‌های تالش سرچشمه گرفته و در این نواحی جریان دارد، در آبیاری مورد استفاده قرار گرفته و از اهمیت خاصی برخوردارند. کوه‌های تالش و جلگهٔ لنکران، دارای پوشش خاک بسیار غنی است. در این نواحی، در کنار چمنزارهای گسترده و چراگاه‌های سرسبز، جنگل‌های ارزشمندی نیز وجود دارد.

💡 قبل از سال ۱۲۷۲ شمسی شهر بیله سوار در کنار بالهارود (بالهارلو یا بلغارچایی) دارای عمارت حکومتی بود که آن را مرحوم جنرال ساخته بعد آتش زدند، شاهزاده جهانسوز میرزا تعمیر نموده، بعد علی خان حاکم آن را خراب کرده و در جای آن عمارت بسیار عالی ساخت.

💡 پیله، به معنای زمین خشک پهناوری که در میان دوآب یا دورودخانه قرار گرفته باشد و سوار هم به معنی کرانه رود است و شهر بیله سوار هم بین رودخانه بالهارود و آقا بیگلر (علی بیگ لر) قرار گرفته‌است؛ بنابراین پیله سوار، یعنی مردمی که ساکن واهل پیله (سرزمین بین دورود) هستند.

💡 دهخدا در توصیف این روستا می‌نویسد:قره یاتاق. [ قَ رَ ] (اِخ) دهی جزء دهستان اجارود بخش گرمی شهرستان اردبیل واقعدر ۲۴ هزارگزی شمال گرمی و ۶ هزارگزی شوسهٔ اردبیل به گرمی. موقع جغرافیایی آن جلگه و گرمسیر است. سکنهٔ آن ۸۹ تن. آب آن از چشمه و رودخانهٔ بالهارود و محصول آن غلات و حبوبات. شغل اهالی زراعت و گله داری است. راه مالرو دارد. (از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 4)