النبات

[ویکی نور] النبات، کتابی ادبی - طبی است به زبان عربی، تألیف ابوحنیفه دینوری. این کتاب، بیشتر از لحاظ ذکر نکات ادبی و لغوی مورد توجه محققان پس از خود قرار گرفته است.
ابوعبید بکری، در کتاب «معجم ما استعجم»، ابومنظور در «لسان العرب» و ابن سیده در «المخصص» از جمله کسانی هستند که از این کتاب استفاده کرده اند و مطالب آن را نقل نموه اند.
کتاب، در قرن سوم هجری تألیف شده است.
همه اجزای کتاب، امروزه به دست ما نرسیده است، چون بیشتر اجزای آن، در گذر روزگار از میان رفته است. عبدالقادر بغدادی، می گوید: «کتاب النبات، شش مجلد بزرگ بوده است.(خزانة الادب، ج 1، ص 11). از میان این شش مجلد، تنها مجلد ثالث و نیمی از مجلد پنجم آن به دست ما رسیده است؛ ازاین رو، نه از انگیزه مؤلف برای نگارش این اثر باخبریم و نه از ساختار کتاب و نه از سال تألیف آن.
با این حال، جزء سیزدهم، مشتمل بر 13 باب و جزء پنجم، دارای یک باب است.
مؤلف، در این اثر، به ذکر شواهد شعری، حکایات و نکات ادبی و لغوی می پردازد و در این باره به منابع بسیار و اقوال فراوانی استناد می کند.

💡 سبحان خالق النور، سبحان خالق الظلمة، سبحان خالق المياه سبحان خالق السماوات، سبحان خالق الارضين، سبحان خالق الرياح و النبات، سبحان خالق الحياة و الموت،سبحان خالق الثرى و الفلوات، سبحان الله و بحمده. (139)

💡 فَأَخْرَجْنا بِهِ یعنی بالماء نَباتَ کُلِّ شَیْ‌ءٍ این را دو معنی گفته‌اند: یکی فأخرجنا به رزق کل شی‌ء. جای دیگر میگوید: وَ فِی السَّماءِ رِزْقُکُمْ روزی شما در آسمانست یعنی در آن باران که از آسمان آید، و بآن نبات زمین برآید، و خلق از آن روزی خورند. معنی دیگر آنست که: فأخرجنا بالماء نبات کل صنف من النبات.

💡 و يا فائق الصفات و يا مخرج النبات و يا جامع الشتات و يا باعث الممات من الاعظمالرميم

💡 عن الفضل بن عباس عن ابى عبدالله عليه السلام:قال سالته عن قول الله: و علم ادم الاسماء كلها ما هى ؟قال: اسماء الاوديه و النبات و الشجر والجبال من الارض. (487)

💡 قال على عليه السلام:... فانظر الى الشمس و القمر و النبات و الشجر و الماء والحجر و اختلاف الليل و النهار... فالويل لمن انكر المقدّر و جحد المدبر....بحار/ 3 / 26

💡 جامع الشتات و مخرج النبات و منزل البركات بارى الانام و منشى الغمام لا تشتبهعليه الاصوات و لا تخفى عليه اللغات لا تاخذه نوم لا نسيان و نشهد ان لا اله الا اللهوحده لا شريك له: