زط

زط. [ زَطط ] ( ع مص ) بانگ کردن مگس. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( از ناظم الاطباء ).
زط. [ زُطط ] ( اِخ ) گروهی از هند، هرب جت. ( منتهی الارب ) ( از اقرب الموارد ) ( آنندراج ). مأخوذ از هندی، گروهی در هندوستان که جت گویند. ( ناظم الاطباء ) از جَت فارسی، به عقیده حمزه [ اصفهانی ] از اعقاب کولیها و چنگیانه می باشند، که بهرام گور دوازده هزار تن از این نوازندگان را از هند به ایران آورده بود. و هنوز در دمشق این نام را برای خود حفظ کرده اند. ( از دزی ج 1 ص 591 ). طبقه ای از طبقات مردم هند و آنان حفاظ طرق باشندو از جنس سند هستند. ( از مفاتیح العلوم خوارزمی، یادداشت بخط مرحوم دهخدا ). حفاظ راهها در هند و آنان جنسی از سند باشند که موسوم به جتان اند. ( یادداشت ایضاً ). لوری. لوکی. غربتی. غربال بند. کولی. قرشمال. غره چی. چینگانه. حمزه اصفهانی «زط» را ظاهراً بجای لولی و لوری بکار می برد. ( از یادداشت های بخط مرحوم دهخدا ). رجوع به ضحی الاسلام، البیان و التبیین ج 1 ص 47، عقد الفرید ج 8 ص 146 و ابن اثیر ج 6 صص 181 - 182 شود.

گروهی از هند هرب جت گروهی در هندوستان که جت گویند.

💡 به نظر می‌رسد که دهملا همان زط باشد و اقوام گات یا زط که از هندوستان به این دیار آمده‌اند ابتدا در این منطقه سکنی گزیده‌اند. این منطقه در ابتدای روزگار ساسانی رونق داشته.در روزگاران گذشته دهملا توقف گاهی بوده بین بصره و عراق عجم که مسافران بصره که به شیراز و اصفهان می‌رفتند مدتی را در این نقطه به سر می‌بردند.

💡 چو زاغ برفکند طیلسان و خطبه کند هزار دستان را چیست به زطی لسان