تنگستان

تنگستان. [ ت َ گ ِ ] ( اِخ ) میانه جنوب و مشرق بوشهر، درازای آن از چغادک تا خورشهاب یازده فرسخ، پهنای آن از دو فرسخ نگذرد. محدود است از جانب مشرق به نواحی اهرم و خورموج و از شمال به نواحی برازجان و از سمت مغرب و جنوب به دریای فارس... و قصبه این ناحیه را نیز تنگستان گویند، نزدیک 200 خانه دارد پنج فرسخ از بوشهر و چهل وسه فرسخ از شیراز دور افتاده است. و اهالی دشتستان مردم ناحیه تنگستان را تنگ سیر گویند و این ناحیه مشتمل است بر سی ویک ده آباد. ( از فارسنامه ناصری ). به دهستانهای سمل، باغک، ساحلی و خاویز از بخش اهرم شهرستان بوشهر بطور کلی تنگستان، و سواحل خلیج فارس را در این قسمت، سواحل تنگستان گویند. رجوع به سمل و باغک و ساحلی و خاویز شود. ( از فرهنگ جغرافیایی ایران ج 7 ).

میانه جنوب و مشرق بوشهر درازای آن از چغادک تا خور شهاب یازده فرسخ پهنای آن از دو فرسخ نگذرد. محدود است از جانب مشرق به نواحی اهرم و خورموج و از شمال به نواحی برازجان و از سمت مغرب و جنوب به دریای فارس...

[ویکی فقه] تنگستان، شهرستانی در استان بوشهر می باشد.
تنگستان از شمال و شمال شرقی و مشرق به شهرستان دشتستان، از جنوب به شهرستان دشتی، از مغرب به خلیج فارس و شهرستان بوشهر محدود می شود و مشتمل است بر دو بخش مرکزی و دِلوار، چهار دهستان اَهْرَم، باغَک، بوالخیر و دلوار و دو شهرِ اهرم (مرکز شهرستان) و دلوار. آب و هوای آن در قسمتهای ساحلی گرم و مرطوب و در قسمتهای مرکزی تقریباً گرم و خشک است.
کوه ها و رودها و حیوانات
کوه قلعه دختر (ارتفاع قله: ح ۲۲۰، ۱ متر) با امتداد شمالی ـ جنوبی، کوه بِیرَمی (ارتفاع قله: ح ۹۵۰، ۱ متر) با امتداد شمال غربی ـ جنوب شرقی و کوه سُرخ (ارتفاع قله: ح ۹۹۰ متر) از رشته کوههای زاگرس در آن جا واقع است. قسمتی از رشته کوه مُند نیز در تنگستان امتداد دارد. این شهرستان تَنگهایی دارد، مانند تنگ بِهوش/ باهوش و تنگ گَرْوَک. رودهای مهم آن عبارت اند از: رود بهوش یا اهرم، رود خشک که در چهار کیلومتری جنوب شرقی شهر اهرم به رود بهوش می ریزد و رودشور/ سور با جهت شمالی ـ جنوبی جریان یافته و در دو کیلومتری جنوب غربی آبادی مسیله فخری به رود مند می ریزد. دو چشمه آب گرم نیز دارد: یکی در روستای اوبا در ۱.۵ کیلومتری شمال شرقی شهر اهرم، دیگری آب گرم میراحمدی، در روستای آب بویی در دوازده کیلومتری جنوب شرقی شهر اهرم. در تنگستان معادن شن و ماسه (در مسیر رود بهوش)، نفت، گوگرد، گچ و سنگ ساختمانی (در اطراف کوه قلعه دختر) وجود دارد. تنگستان از گیا کُنار، انجیر، بادام کوهی، مورتلخ، کاسنی و بومادران و از زیا گرگ، روباه، کفتار، شغال، پلنگ، قوچ و میش و پرندگانی چون کبک، تیهو و هوبره دارد.
محصولات کشاورزی
اهالی تنگستان به زراعت، دامداری، صیدماهی، لنج سازی و قالی باقی اشتغال دارند. آب مصرفی اهالی از رود، چشمه، چاه و آب انبار تأمین می شود. محصول عمده آن گندم، جو، خرما، مرکّبات، تنباکو و تره بار است.
جمعیت تنگستان
...

💡 رئیسعلی دلواری (حدود ۱۲۶۱ – ۱۲ شهریور ۱۲۹۴) مبارز مشروطه‌خواه و رهبر قیام جنوب در تنگستان و بوشهر علیه نیروهای انگلستان در جنگ جهانی اول بود. وی اصالتا لر جنوبی و از طایفه شاه حسینی یا شوسنی بهمئی بود.

💡 مسیر شیراز-اصفهان با مرز میان ایل قشقایی و اردوگاه تابستانی ایل خمسه تلاقی داشت و مسیر نزدیک به بوشهر تحت کنترل طوایف برازجانی، تنگستانی و دشتستانی بود.

💡 دیگر جاذبه‌های گردشگری این شهر عبارتند از: قلعه زائر خضر خان تنگستانی (قلعه کلات)، امامزاده ابراهیم، امامزاده جعفر، منطقه خائیز، سد انحرافی اهرم و آب درمانی غوچرک واقع در امامزاده زین الشهدا و نخلستانهای فراوان می‌باشد. دلوار و ساحل زیبای آن از دیگر جاذبه‌های اهرم است.

💡 محمد تنگستانی (زاده سوم آذر ۱۳۶۰ آبادان) شاعر، نویسنده و روزنامه‌نگار ایرانی است. او با رسانه‌هایی همچون ایران وایر همکاری داشته‌است.

💡 وی در گوشه‌ای از سریال تلویزیونی دلیران تنگستان به کارگردانی همایون شهنواز به نوحه‌خوانی، شروه‌خوانی، شاهنامه و جنگ‌نامه‌خوانی اشعار شاعر حماسه‌سرای ایرانی، ابوالقاسم فردوسی پرداخته‌است.

💡 براستى اگر تلاشهاى پيگير و مداوم پيشواى تنگستان و مجاهد مردان آن سامان نبود،شهرهاى بسيارى از جنوب به تصرف انگليس در مى آمد و بسان هرات و قسمتهايى ازسيستان و بلوچستان از ايران اسلامى جدا مى گرديد.