دانشنامه اسلامی
[ویکی فقه] بَلْعَرَب ِ بْن ِ سُلْطان (د ۱۱۰۴ق /۱۶۹۳م )، سومین امام یعربی ها از اباضیان عُمان و جانشین و فرزند سلطان بن سیف بود. (بلعرب احتمالاً مخفف ابوالعرب، و کنایه از بخشندگی است.)
او پس از وفات پدرش در (۱۰۹۱ق /۱۶۸۰م ) در قلعه نزوی حکومت را در دست گرفت و مردم با او بیعت کردند. بلعرب در یبرین (جبرین ) قلعه و قصری استوار و بزرگ بناکرد و آن جا را مقر خود ساخت. او اندکی بعد به توصیه عمر بن سعید جربی، یکی از علمای اباضیه مغرب آنجا را به مرکزی علمی تبدیل کرد و دانشمندان و ادیبان را برای فعالیت علمی و آموزش دانش پژوهان در آن جا گرد آورد و مورد حمایت مادی و معنوی خود قرار داد، چنان که به تدریج به عنوان بزرگ ترین مرکز علمی عمان مشهور شد و دانشمندان و مفتیان بسیاری در آن جا پرورش یافتند که از جمله آنان خلف بن سنان غافری و سعید بن محمد بن عبیدان و راشد بن خمیس حبسی را می توان نام برد.
طغیان برادر
اما در عرصه سیاسی بلعرب با طغیان سیف برادر کوچک تر خود روبه رو شد که هوادارانی گردآورد و بخشی از قلمرو بلعرب را تسخیر کرد و بسیاری از علما و فقها و بزرگان عمان را به سبب حمایت از او مجازات کرد. نفوذ سیف در میان مردم نزوی به تدریج گسترش یافت، تا جایی که چون بلعرب یک بار به دلیل نامعلومی از نزوی خارج شد و به سمت مناطق شمالی رفت، به هنگام بازگشت، اهالی قلعه از ورودش جلوگیری کردند و وی مجبور شد به قلعه یبرین برود. از آن پس، اکثر مردم عمان امامت سیف را پذیرفتند و با او بیعت کردند. به گزارش برخی از منابع، گروهی از مردم که به امامت بلعرب اعتقاد داشتند، ناچار و از روی تقیه با سیف دست بیعت دادند.
سرانجام بلعرب
سیف مهم ترین قلعه های عمان را به تصرف درآورد و سپس به طرف قلعه جبرین که بلعرب در آن جا پناه گرفته بود، حرکت کرد. در جنگ خونینی که میان او و سپاهیان بلعرب درگرفت، شمار زیادی از دو طرف کشته شدند. آن گاه هواداران بلعرب و سیف تصمیم گرفتند که دست از جنگ بردارند، تا دو برادر با یکدیگر روبه رو شوند و هرکس پیروز شد، مردم به عنوان امام با وی بیعت کنند. گفته اند که وقتی بلعرب از تصمیم مردم آگاه شد، وضو ساخت و دو رکعت نماز گزارد و از خداوند طلب مرگ کرد و چون دعایش به پایان رسید، سر به سجده نهاد و دار فانی را وداع گفت. آن گاه سیف به قلعه رفت و بر جنازه برادر، نماز گزارد و او را در نزدیکی قلعه جبرین به خاک سپرد. پس از مرگ بلعرب بسیاری از علما و بزرگان عمان، سیف را «باغی » شمردند و بر امامت بلعرب باقی ماندند. (درباره روابط و تحولات سیاسی و اقتصادی در عصر بلعرب، رجوع کنید به کتاب سنت امامت عمان. )
فضایل بلعرب
...
