خیارات

خیارات. ( ع اِ ) ج ِ خیار و آن حقی است برای متبایعین یا یکی از آنها که می تواند عقد لازم را برهم زند وبنا بر تقسیم موجود در کتاب حقوق مدنی سیدحسن امامی ج 1 ص 475 خیارات بر دو قسمند: اول خیارات مختص؛ دوم خیارات مشترک. خیارات مختص خیاراتی اند که فقط در عقدبیع یافت میشوند و در عقود لازم دیگر موجود نخواهند بود و آنها طبق ذیل ماده 456 قانون مدنی ایران عبارتند از: خیار مجلس؛ خیار حیوان؛ خیار تأخیر ثمن. چه ماده 456 می گوید تمام انواع خیار در جمیع معاملات لازمه ممکن است موجود باشد مگر خیار مجلس و حیوان و تأخیر ثمن که مخصوص بیع است. خیارات مشترک خیاراتی اند که اختصاص به بیع ندارند و ممکن است در هر یک از معاملات لازمه یافت شود. ( حقوق مدنی امامی ج 1 ص 485 ). خیارات مشترک با توجه ماده 396 قانون مدنی عبارتند از: 1 - خیار تخلف شرط. 2 - خیار رؤیت و تخلف وصف. 3 - خیار غبن. 4 - خیار عیب. 5 - خیار تدلیس. 6 - خیار تبعض صفقه. 7 - خیار شرط. 8 - خیار تفلیس ( ماده 380 ). و رجوع به هر یک از این ترکیبات در ذیل خیارشود.

جمع خیار و آن حقی است برای متبابعین یا یکی از آنها که می تواند عقد لازم را بر هم زند و بنا بر تقسیم موجود در کتاب حقوق مدنی دکتر سید حسن امامی ج ۱ ص ۴۷۵ خیارات بر دو قسمند: اول خیارات مختص دوم خیارات مشترک.

💡 قانون مدنی از خیار تعذّر تسلیم به صراحت سخن نگفته، لیکن علاوه بر منابع فقهی می‌توان در این خصوص به مواد ۲۳۹، ۲۴۰، ۳۸۰، ۴۷۶ و ۵۳۴ قانون مدنی استناد کرد. برخی از فقهای بزرگ نیز مانند شهیدین در لمعه و شرح لمعه آن را به عنوان یکی از خیارات ذکر کرده‌اند.

💡 خیار اسم مصدری به معنی اختیار و به مفهوم اختیاری‌ست که شخص در فسخ معامله دارد. در قانون مدنی ایران به پیروی از کتب فقهی یک نظریه عمومی برای خیارات ایجاد شده که در قوانین دیگر کشورها مانند ندارد.