سیدامین الدین محمد بلیانی

[ویکی فقه] امین الدین محمد بن علی بن مسعود بلیانی، عالم و عارف کازرونی قرن هفتم و هشتم و از مشاهیر خاندان بلیانی و معاصر با آل اینجو است.
کهن ترین و مهم ترین منبع در شرح احوال و زندگانی او، کتاب مفتاح الهدایه و مصباح العنایه است که توسط محمود بن عثمان، یکی از مریدان وی، نگاشته شده است. سلسله نسب امین الدین به چند واسطه به شیخ ابوعلی دقاق ه م می رسد.
شرح اجمالی
سال ۶۶۸ در روستای بلیان، از توابع کازرون فارس به دنیا آمد. مادرش، دختر زاهد عِزّالله کازرونی از معاریف کازرون و مرید امام الدین مسعود بود. امین الدین از کودکی زیرنظر پدرش، زین الدین علی (متوفی ۶۹۳) و عمویش اوحدالدین عبدالله، به اهل خانقاه پیوست. امین الدین پس از وفات پدرش جانشین او شد. وفات امین الدین در یازدهم ذیقعده ۷۴۵ اتفاق افتاد و در خانقاه خود موسوم به خانقاه علیای کازرون به خاک سپرده شد. این بنا هم اکنون نیز زیارتگاه است. این مقبره در زلزله ای که در ۲۳۹ق در کازرون رخ داد و عمارت های بسیاری را خراب کرد، ویران شد. پس از او برادرش، امام الدین محمد، جانشین وی شد. در منابعی که به شرح احوال شیخ پرداخته اند، از همسر و فرزندان او سخنی به میان نیامده، لیکن محمود بن عثمان در کتاب مفتاح الهدایه از شخصی به نام محب الدین با عنوان «شیخ زاده » یاد کرده که به احتمال قوی فرزند وی بوده است.
اساتید
در خردسالی نزد شیخ الاسلام نورالدین قرآن آموخت و در همان اوان، پدرش او را نزد مرید خود، ابوسعید که مردی دائم الذکر بود، برد و به ذکر گفتن ترغیبش کرد. امین الدین مقدمات علوم را نزد پدر، فقه را نزد فقیه عثمان کهفی، و حدیث را نزد رشیدالدین احمد کازرونی فرا گرفت. از گزارش محمود بن عثمان برمی آید که وی برای طلب دانش، به نقاط دیگری نیز سفر کرده است.امین الدین ۴ ساله بود که نزد عمویش اوحدالدین بلیانی ه م تلقین ذکر یافت و به سیر و سلوک عرفانی مشغول شد و پس از چندی از اوحدالدین خرقه خلافت گرفت و به ارشاد و دستگیری مریدان پرداخت. در چهارده سالگی از اوحدالدین عبدالله (ح ۶۱۳ـ۶۸۳ یا ۶۸۶) خرقه گرفت و شجره خرقه اش از طریق اوحدالدین با چند واسطه به ابونجیب سهروردی (متوفی ۵۶۳) می رسد. و ظاهراً علاوه بر عمویش، از بزرگان دیگری نیز بهره برده است.
شاگردان
...

💡 غیاث الدین محمد سر فراز دولت سرمد که خاک پای قدرش تاج فرق فرقدان باشد

💡 اهلی چو دور شاه علاء الدین محمد است این جام سرخوشی ز کجا نوش کرده‌ای

💡 فرخ‌سیر با نام و القاب کامل ابوالمظفر معید الدین محمد شاه فرخ‌سیر علیم اکبر ثانی والا شاه پادشاه بهار و بار (شهید مظلوم) (زاده ۲۰ اوت ۱۶۸۵ - قتل ۲۹ آوریل ۱۷۱۹) امپراتور گورکانی هند بود که از ۱۷۱۳ تا ۱۷۱۹ پس از به قتل رساندن جهاندار شاه به حکومت رسید.

💡 پشتون‌خواه نامی‌ است باستانی برای اولین سکونتگاه پشتون‌ها. (هردوت) تاریخ‌نگار یونانی، سکونتگاه نخست این قوم را پکتیا ثبت کرده ولی در چامه‌های (اشعار) پشتو در زمان شهاب الدین محمد غوری)، از آن زیر نام پشتون‌خواه یاد شده‌است.

💡 سنایی، مثنوی سیرالعباد الی معاد را در سرخس سروده و با مدح سیف الدین محمد بن منصور قاضی سرخس به پایان برده‌است.