زوجا

[ویکی الکتاب] ریشه کلمه:
زوج (۸۱ بار)
جفت - صنف. به هر دو قرین از مذکّر و مؤنث در حیوانات که ازدواج یافته‏اند گفته می‏شود: زوج. به هر دو قرین در غیر حیوانات نیز زوج اطلاق می‏شود مثل یک زوج کفش (یک جفت) (مفردات) زوجه به معنی زن است جمع آن زوجات می‏باشد راغب گوید لغت ردی‏ء است. نگارنده گوید لذا زوجه و زوجات در قرآن نیامده بلکه زوج و ازدواج به کار رفته است. زوج هم به زن اطلاق شده مثل و مثل. و هم به مرد نحو و ایضاً. ازدواج نیز هم در زنان به کار رفته مثل و هم در مردان نحو. ظاهراً استعمال شدن ازدواج در مردان فقط این آیه است. زوج و ازدواج در گیاهان نیز به کار رفته مثل،. درباره حیوانات نیز آمده،. در زبان عرب زوجین به معنی یک جفت است و لفظ «اثنین» برای بیان آن است. نرو مادگی‏ در مادّه ذکر وعده کردیم درباره نر و مادگی که قرآن آن را در بسیاری از آیات مطرح کرده سخن گوئیم. یکی از اسرار عجیب خلقت نر و مادگی موجودات است اگر در حیوان و گیاه این واقعیّت وجود نداشت هیچ یک چیز دو چیز نمی‏شد و جای از بین رفته‏ها پر نمی‏گردید و تولید و تکثیر مطلقا نداشت ولی خداوند با این مسیله نقص عالم را جبران و آن راپیوسته به سوی کمال می‏راند. بشر با فکر ساده خود ابتداء آن را فقط در انسان و حیوان می‏دانست و در اثر پیشرفت علم احساس کرد که این واقعیّت در عالم گیاه نیز حکم فرماست و اگر نباتات به وسیله حشرات م بادها تلقیح نگردند میوه بدست نخواهد آمد. از قدیم به وجود نر و مادگی در بعضی درختان نثل خرما پی برده بودند ولی بعدها عمومیّت آن روشن گردید. قرآن کریم پا را از همه فراتر گذاشته و مسئله نر و مادگی را در تمام موجودات اعلان می‏کند اعمّ از زنده و غیر زنده. درباره حیوان و انسان که روشن است و بعضی از آیات آن گذشت. درباره نباتات آمده. یعنی پاک و منزه است خدائیکه از روئیدنیهای زمین و از شما مردمان جفتها (نرو ماده‏ها) قرار داد و از چیزهائیکه نمی‏دانید نیز جفت‏ها قرار داد در گذشته که این واقعیت به ثبوت نرسیده بود بزرگان ازدواج را در آیه اصناف معنی می‏کردند ولی علم نشان داد که قرآن چه مسئله عجیبی را مطرح می‏کند در آیه. گرچه نسبت زوجیت به خود ثمره داده شده ولی ظاهراً منظور تولید شدن آنها در اثر زوجیت است بعضی از بزرگان آن را دو صنف گفته یکی مال زمستان و دیگری مال تابستان مثل بعضی میوه‏ها ولی این خیلی بعید است و با کلیّت آیه که فرموده «مِنْ کُلِّ الثَّمَراتِ» جور در نمی‏آید که همه آنها صیفی و شتئی ندارند. بالاتر از همه این آیه است که می‏گوید. این آیه روشن می‏کند که قانون نرو مادگی در تمام موجودات بدون استثناء جاری است امروز بشر پس از فرو رفتن در درون اشیاء و شکافتن ذرّات و رسیدن به اتم دانسته است که اتمها از الکترون و پروتون تشکیل یافته‏اند الکترونها بار منفی دارند و پروتونها بار مثبت آن دو نیز نر و ماده‏اند و موجودات همه از آن ذرات تشکیل یافته‏اند «سُبْحانَ رَبِّکَ رَبَّ الْعِزَّةِ عَمّا یَصِفُونَ». *. ظاهراً مراد از زوج در این آیه و نظائر آن، نوع و صنف است یعنی زمین حرکت کرد بالا آمد و هر صنف و هر جور روئیدنی نشاط آور را رویانید. نوع و صنف یکی از معانی زوج است چنانکه راغب و اقرب و بیضاوی و ابن اثیر و طبرسی گفته است همچنین است آیات 7 شعراء، 10 لقمان، 7 ق. و غیره. * ظاهراً مراد از آن جفت شدن انسانها با اعمالشان است درباره آن گفته‏اند: مراد ملکه‏های اعمال است که شخص با آنهامزدوج می‏گردد یا هر انسان به هم شکل خود از اهل آتش و بهشت قرین شود یا ارواح به اجساد برگردد یا هر فریفته به فریبنده ملحق شود یا مؤمنین با حور العین و کفّار با شیاطین هم قرین گردند. قول اخیر عبارت اخرای کلام ماست و بنابر تجسّم عمل مراد قرین شدن انسان با عمل خویش است. * حمیم آب جوشان، غسّاق چنانکه مجمع گفته چرک بسیار بد بو، شکل، مشایه و نظیر است ازدواج چنانکه گفته‏اند به معنی انواع و اقسام است یعنی:این آب جوشان و چرک بد بو است آن را بچشند. و دیگری مثل حمیم و غساق که هم نوع اند آن را هم بچشند. *،. می‏شود گفت مراد از این ازدواج زنان دنیوی انسان هستند که اهل بهشت شده‏اند به قرینه آیه‏ای که می‏گوید. و شاید مراد ازدواج بهشتی و حور العین باشند. همچنین آیه. ممکن است مراد از زنان دنیائی باشد که با شوهران شریک ظلم بوده‏اند و این وضع بخصوصی است که زن و شوهر در دنیا با هم ظالم باشند و در آخرت نیز از هم جدا نشوند چنانکه درباره ابولهب و زن او آمده. و احتمال دارد ازواجی باشند که از اعمال بد تجسّم یافته‏اند و یا هم شکلانی در عذاب باشند که خدا فرموده. در این آیات شیطان با گناهکار قرین است و او را پیوسته گمراه می‏کند و روز قیامت نیز او را قرین خود می‏بیند و اعتذار سودی نمی‏دهد و هر دو مشترکاً وارد عذاب می‏شوند آیا مراد از ازواج و هم شکلها این شیاطین اند که فرموده «اُحْشُرُواالَّذینَ ظَلَمذوا وَ اَزْواجَهُمْ...»؟ واللّه العالم‏

💡 و الله جعل لكم من أ نفسكم أ زوجا و جعل لكم من أ زوجكم بنين و حفدة و رزقكم من الطيبت أفبالبطل يؤ منون و بنعمت الله هم يكفرون (72)

💡 آيه (230): فان طلقها فلا تحل له من بعد حتى تنكح زوجا غيره فان طلقها فلا جناح...

💡 و در تهذيب از امام صادق (عليه السلام ) روايت آمده كه در باره متعه سؤال شد كه آيا عقد متعه هم در محلل شدن كافى است يا حتما بايد عقد دائم باشد؟ فرمود:نه، كافى نيست، براى اينكه خداى تعالى در آيه شريفه (فان طلقها فلاتحل له حتى تنكح زوجا غيره، فان طلقها فلا جناح عليهما ان يتراجعا)، مى فرمايد اگرشوهر دوم كه در حقيقت محلل است او را طلاق داد آنگاه شوهراول مى تواند با او ازدواج كند، و در متعه طلاق نيست.

💡 و الله خلقكم من تراب ثم من نطفة ثم جعلكم أ زوجا و ماتحمل من أ نثى و لا تضع إ لا بعلمه و ما يعمر من معمر و لا ينقص من عمره إ لا فى كتب إ نذلك على الله يسير(11)

💡 و جمله: (حتى تنكح زوجا غيره ) كه منظور از آن هم عقد است و هم وطى، و اين خود كنايهاى است مؤ دبانه، و جمله: (ان يتراجعا) كه كنايه است از عقد فقط.