موارد وجوب خمس

[ویکی فقه] موارد وجوب خمس
در کتاب های فقهی منابع این واجب مهم مالی را هفت چیز نوشته اند که عبارتند از:۱. مال ها و ثروت هایی که در جنگ با کافران متجاوز، آنان که هیچ پیمانی با مسلمانان ندارند و در پناه حکومت اسلامی نمی زیند، یا گردن کشان علیه حاکم اسلامی و... به دست می آید اگر با اذن امام انجام گرفته باشد.۲. معدن های طلا، نقره، آهن، سرب، مس، روی، گوگرد و... اگر آنچه استخراج شده، بیست دینار باشد.۳. گنج ها و دفینه هایی که از دل زمین به دست می آیند، اگر بیش از بیست دینار باشد.۴. آنچه غواصان از ژرفای دریاها بیرون می آوردند: مروارید، مرجان و... اگر ارزش آن به یک دینار برسد.۵. مال حلال آمیخته به حرام. اگر اندازه حرام، روشن نباشد و مالک آن هم معلوم نباشد.۶. زمینی که کافر ذمی از مسلمان بخرد.۷. سودهای کسب ها. درآمدهای انسان در طول سال، از داد و ستد، کشاورزی، دامداری، صنعت و...
← وجوب موارد هفت گانه میان شیعیان
علمای اهل سنت، در اصل وجوب و تشریع با فقهای شیعه هماهنگی دارند، ولی آنان، خمس را ویژه غنائم جنگی می دانند و دیگر موارد هفت گانه را از سرچشمه های خمس، نمی شناسند. البته آنان نیز، در معدن ها و گنج ها، بایستگی پرداخت خمس را پذیرفته اند. ولی نه از باب خمس، بلکه از باب زکات. اینان براین باورند که در گنج ها و معادن زکات است واندازه آن هم یک پنجم.
بایستگی گسترش خمس سودهای کسب ها
معروف و مشهور بین فقهای شیعه، وجوب خمس در سودهای کسب ها ( ارباح مکاسب) است. بسیاری از فقها، پیشینیان و پسینیان و هم روزگاران، به وجوب و بایستگی آن به روشنی اشاره دارند، از آن جمله: شیخ مفید، شیخ طوسی، محقق حلی، علامه، ابن ادریس، ابن زهره، سید مرتضی، ابن براج، سلار، صاحب حدائق، صاحب مدارک، شیخ انصاری، و... در میان فقهای شیعه، ظاهراً، تنها ابن جنید، در وجوب آن تردید کرده به احتیاط گرویده است.
نظریه اهل سنت خمس سودهای کسب ها
...
[ویکی اهل البیت] در هفت چیز خمس واجب می شود که عبارتند از:
2- مال حلال مخلوط به حرام
5- جواهری که به واسطه غواصی به دست می آید.
7- زمینی که کافر ذمی از مسلمان بخرد.

💡 البته بحث فقهى آن از اين جهت كه در موارد وجوب عينى ارشاد و هدايت آيا از سنخ عبادتهاى شخصى مانند نماز و روزه و حج شخصى است كه نمى توان در برابر آن مالىدريافت كرد، يا در عين وجوب عينى، چون نفعحلال آن به غير مى رسد از آن سنخ نيست، از قلمرو بحث كنونى بيرون است.

💡 مساءله 8 - آموختن شرائط امربه معروف و نهى از منكر و موارد وجوب و عدم وجوبوجواز وعدم جواز آنواجب است تا اينكه شخص در انجام اين دو وظيفه الهى خويش دچار منكر وخلاف شرع نگردد.

💡 حاصل اين كه، بر اساس اين تحليل در فرق حمد و شكر بايد گفت: اگر مقصود امتيازحمد از شكر در مورد موجودهاى امكانى باشد، فرق آن است كه در حمد،وصول اثر كمال محمود به حامد شرط نيست، ولى در شكروصول اثر مشكور به شاكر معتبر است و اگر مقصود اعم از موارد وجوب و امكان باشدبه طورى كه شاكر بودن خداوند هم منظور باشد، شايد از اين جهت، شكر به لحاظمصداق همان حمد باشد، بدون تفاوت.

💡 سجده سهو ( نوعی سجده ) شامل دو سجده و یک تشهد و سلام است که به‌خاطر برخی اشتباهات در نماز، واجب می‌شود. این عمل باید بلافاصله بعد از سلام نماز به‌جا آورده شود. ذکر سجده سهو با ذکر سجده‌های نماز متفاوت است. حرف‌زدن غیرعمد در نماز، فراموش‌کردن یک سجده و گفتن غیرعمد «سلام نماز» هنگامی که نباید گفت، از موارد وجوب سجده سهو هستند.