فعل کمکی وجهی

فرهنگستان زبان و ادب

{modal auxiliary verb} [زبان شناسی] ← فعل وجهی

جمله سازی با فعل کمکی وجهی

جملات نمونه از منابع مختلف جمع آوری شده است، اگر صحیح نیست یا توهین آمیز است، لطفا گزارش دهید.

💡 فعل -δ'ry «داشتن» به ندرت به عنوان فعل کمکی در ساخت زمان‌های ترکیبی استفاده می‌شود، مانند: ydk' δ'ryd «رفته است». شواهدی نیز از ساخت امکانی با فعل کمکی -k' «کردن» دیده شده است. مانند: n-yt-kyc «نمی‌توانست بگیرد» (yt' صفت مفعولی از -s' «گرفتن» است).

💡 نکته در خور اعتنا دربارهٔ کاربرد فعل‌های ساده و مرکب این است که گاهی به جای فعل ساده، فعل مرکبی به‌کار می‌رود که از بن مضارع و فعل کمکی از مصدر «کردن» استفاده می‌شود. این عمل معمولاً در فعل‌هایی صورت می‌گیرد که بن مضارع آن‌ها یک هجا دارد:

💡 لهجهٔ تهرانی و به طبع آن فارسی ایران دارای برخی ویژگی‌های جدید در دستور زبان است. یکی از این وِیژگی‌ها داشتن دو زمان فعلی گذشته مستمر و حال ملموس است که به کمک فعل کمکی داشتن ساخته می‌شود. این دو زمان به این شکل صرف می‌شوند.

💡 فعل δʾry «داشتن» به ندرت به عنوان فعل کمکی در ساخت زمان‌های ترکیبی استفاده می‌شود، مانند ʾydk δʾryd «رفته‌است». شواهدی نیز از ساخت امکانی با فعل کمکی kʾ «کردن» دیده شده‌است، مانند: n-yt-kyc «نمی‌توانست بگیرد» (ʾyt صفت مفعولی از ʾs «گرفتن» است).

💡 ارژنگ(۱۳۷۴)، بر آن است که فعل مرکب از یک فعل کمکی(همکرد) و یک اسم عام یا صفت تشکیل شده‌است. اسمی‌هایی که در ساختمان فعل مرکب به کار می‌روند قبل از آن که با فعل کمکی ترکیب شوند، مفعول یا متمم فعل یا قید فعل بوده‌اند و می‌توان باز هم آن‌ها را به همان صورت درآورد و حتی بین آن اسم‌ها با فعل فاصله انداخت؛ مانند:

کف پا یعنی چه؟
کف پا یعنی چه؟
حلما یعنی چه؟
حلما یعنی چه؟
فال امروز
فال امروز